به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از کریپتوکارنسی نیوز، دو صندوق قابل معامله بیت‌کوین در بورس آمریکا با نام‌های GBTC و IBIT، هر دو یک دارایی یکسان یعنی بیت‌کوین را نگه‌داری می‌کنند، اما ساختار، مالیات و کارمزد آن‌ها تفاوت اساسی دارد. صندوق قابل معامله در بورس یا ETF، ابزاری است که مانند سهام عادی در طول روز معاملاتی خرید و فروش می‌شود و قیمت آن پیوسته در نوسان است.
کارمزد سالانه صندوق گری‌اسکیل بیت‌کوین (GBTC) معادل ۱٫۵۰ درصد از ارزش دارایی است؛ در برابر ۰٫۲۵ درصد کارمزد صندوق بیت‌کوین بلک‌راک (IBIT). این اختلاف برای یک سرمایه‌گذاری ۵۰ هزار دلاری، سالانه ۷۵۰ دلار در برابر ۱۲۵ دلار هزینه می‌سازد. با این حال بسیاری از دارندگان قدیمی GBTC، به‌دلیل مالیاتی که با فروش دارایی باید بپردازند، همچنان کارمزد بالاتر را ترجیح می‌دهند.
دو مسیر متفاوت تا تبدیل به ETF
سهام صندوق گری‌اسکیل از سال ۲۰۱۳ در بازار خارج از بورس دادوستد می‌شد. گری‌اسکیل در سال ۲۰۱۷ برای تبدیل این صندوق به یک ETF نقطه‌ای درخواست داد، اما کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا این درخواست را رد کرد؛ آن زمان دارایی‌های تحت مدیریت صندوق به ۱ میلیارد دلار رسیده بود. گری‌اسکیل سرانجام از این نهاد ناظر شکایت کرد و دادگاهی در آمریکا آن را ملزم به پذیرش تبدیل کرد؛ GBTC در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۴ (۲۱ دی ۱۴۰۲) به یک ETF نقطه‌ای بیت‌کوین تبدیل شد. IBIT اما از همان روز، یعنی ۱۱ ژانویه ۲۰۲۴ (۲۱ دی ۱۴۰۲)، از ابتدا به‌صورت یک ETF کامل راه‌اندازی شد و هرگز در بازار خارج از بورس معامله نشد؛ به همین دلیل هیچ‌گاه با اختلاف قیمت نسبت به ارزش خالص دارایی، که ویژگی رایج صندوق‌های بسته پیش از تبدیل است، روبه‌رو نبود.
هزینه واقعی شکاف کارمزد
بر پایه محاسبه پایگاه BTC ETF Calc، سرمایه‌گذاری ۵۰ هزار دلاری در GBTC سالانه ۷۵۰ دلار کارمزد دارد، در حالی‌که همین مبلغ در IBIT تنها ۱۲۵ دلار هزینه می‌برد. طبق گزارش پایگاه مزی که در ۲ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱۱ تیر ۱۴۰۵) منتشر شده، نگه‌داری ۵۰ هزار دلار در GBTC به مدت ۵ سال، در مقایسه با IBIT، حدود ۶۰۳ دلار هزینه اضافی برای سرمایه‌گذار ایجاد می‌کند؛ رقمی که در مقیاس بیت‌کوین تقریباً معادل ۰٫۰۴۱۰ بیت‌کوین است.
پایگاه اسپارک مانی در گزارش مارس ۲۰۲۶ خود این مقایسه را گسترده‌تر کرده است: برای سرمایه‌گذاری ۱۰۰ هزار دلاری در بازه پنج‌ساله، شکاف میان کارمزد ۱٫۵۰ درصدی GBTC و کارمزد ۰٫۱۹ درصدی صندوق EZBC متعلق به فرانکلین تمپلتون، با فرض ثابت ماندن قیمت بیت‌کوین، از ۶٬۵۰۰ دلار هم فراتر می‌رود. با این‌همه GBTC هنوز سالانه حدود ۲۲۳ میلیون دلار درآمد کارمزدی ایجاد می‌کند؛ رقمی که به گفته این پایگاه از مجموع کارمزد تمام صندوق‌های نقطه‌ای بیت‌کوین دیگر بیشتر است، هرچند این صندوق در ماه‌های اخیر با خروج پیوسته سرمایه روبه‌رو بوده است.
چرا دارندگان قدیمی صندوق را ترک نمی‌کنند
پاسخ این پرسش را باید در قوانین مالیاتی آمریکا جست‌وجو کرد. بسیاری از دارندگان GBTC سال‌ها پیش و با قیمت‌های پایین‌تر وارد این صندوق شده‌اند؛ فروش این دارایی برای انتقال به صندوقی ارزان‌تر، به معنای شناسایی سود سرمایه و پرداخت مالیات بر آن است. برای نمونه، سرمایه‌گذاری که سهام GBTC را با قیمت ۱۰ دلار خریده و اکنون قیمت آن به ۶۰ دلار رسیده، در صورت فروش باید مالیات ۵۰ دلار سود هر سهم را بپردازد؛ مبلغی که در بسیاری موارد از صرفه‌جویی چندساله ناشی از کارمزد کمتر فراتر می‌رود. گری‌اسکیل به‌جای کاهش کارمزد GBTC، صندوق دوم و ارزان‌تری با نماد BTC و کارمزد ۰٫۱۵ درصد راه‌اندازی کرد و سهام آن را متناسب با دارایی، بدون فروش مشمول مالیات، به دارندگان GBTC اختصاص داد.
اختلاف‌نظر بر سر تسویه واحدهای صندوق
منابع مختلف درباره نحوه ایجاد و بازخرید واحدهای این صندوق‌ها اختلاف‌نظر دارند. اسپارک مانی در گزارش مارس ۲۰۲۶ خود اعلام کرده هیچ‌یک از ۱۱ صندوق نقطه‌ای بیت‌کوین اولیه آمریکا امکان تسویه با خود بیت‌کوین را ندارند و کارگزاران مجاز تمام تراکنش‌ها را با پول نقد تسویه می‌کنند؛ روندی که به گفته این پایگاه می‌تواند اندکی خطای ردیابی نسبت به قیمت لحظه‌ای بیت‌کوین ایجاد کند. اما پایگاه Bitcoin.com News در گزارش ۱۱ آگوست ۲۰۲۶ (۲۰ مرداد ۱۴۰۵) نوشته بلک‌راک در حال گسترش سازوکار تسویه با خود بیت‌کوین برای IBIT است. بر پایه این گزارش، رابی میچنیک، مسئول دارایی‌های دیجیتال بلک‌راک، در گفت‌وگو با بلومبرگ تلویزیون اعلام کرد حداقل مبلغ لازم برای تبدیل مستقیم بیت‌کوین به سهام IBIT از ۲۵ میلیون دلار به ۱ میلیون دلار کاهش یافته است.
نظرات کاربران