به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، خانه برای بخش بزرگی از نیروی کار دیگر یک هدف بلندمدت و در دسترس نیست. روزنامه جهان صنعت در گزارشی نوشته است که هزینه مسکن هر سال سهم بیشتری از درآمد خانوارهای کارگری را می‌گیرد. در نتیجه، پولی برای پس‌انداز و خرید خانه باقی نمی‌ماند.
این موضوع اکنون اهمیت بیشتری دارد، چون فاصله درآمد و قیمت خانه هر سال بیشتر می‌شود. برای خانواری که منتظر جمع‌کردن پیش‌پرداخت است، هر سال تأخیر یعنی عقب‌تر افتادن از بازار. پیامد آن، رایج‌تر شدن گزینه‌هایی مانند ماندن طولانی در اجاره، کوچک‌تر کردن متراژ یا نقل‌مکان به حاشیه شهرهاست.
دور باطل چگونه شکل می‌گیرد
گره اصلی دو حلقه دارد: زمین و تسهیلات. زمین بخش مهمی از قیمت تمام‌شده هر واحد مسکونی را تشکیل می‌دهد. بنابراین طرحی که زمین ارزان یا واگذارشده نداشته باشد، از همان ابتدا با هزینه بالا شروع می‌شود و دیگر برای درآمد کارگری مناسب نیست.
حلقه دوم وام است. سقف تسهیلات معمولاً دیرتر از قیمت ساخت و خرید به‌روز می‌شود. یعنی وقتی وام افزایش می‌یابد، قیمت خانه پیش‌تر جلو رفته است. از سوی دیگر، قسط ماهانه وام‌های بزرگ‌تر برای بسیاری از حقوق‌بگیران سنگین است. نتیجه این است که بدون زمین، وام کارایی ندارد و بدون وام کافی، زمین آماده هم به خانه تحویلی تبدیل نمی‌شود.
اثر بر تصمیم مالی خانوار
افزایش سهم اجاره در سبد هزینه یعنی کاهش توان پس‌انداز. در اقتصادی با تورم بالا، پس‌انداز ریالی کم‌حجم معمولاً از رشد قیمت مسکن عقب می‌ماند. کارشناسان این فاصله را با شاخص «دوره انتظار خرید مسکن» می‌سنجند؛ یعنی تعداد سال‌هایی که یک خانوار باید کل درآمدش را کنار بگذارد تا یک خانه متوسط بخرد. طولانی‌تر شدن این دوره، نشانه دورتر شدن خانه از دسترس است.
برای فعالان بازار، این روند یک پیام دیگر هم دارد. وقتی تقاضای مصرفی توان خرید ندارد، بخشی از آن به بازار اجاره منتقل می‌شود و فشار بر اجاره‌بها را بیشتر می‌کند. هم‌زمان، سهم خریداران سرمایه‌ای در معاملات خرید پررنگ‌تر می‌شود. این تغییر ترکیب تقاضا، رفتار قیمت در بخش‌های مختلف بازار را متفاوت می‌کند.
ایده تأمین مسکن ارزان‌قیمت برای کارگران سابقه‌ای طولانی در سیاست‌گذاری مسکن ایران دارد. با این حال، گزارش‌های تازه نشان می‌دهد که این طرح‌ها همچنان به همان دو مانع قدیمی برمی‌خورند. داده‌ها نشان می‌دهد که تا گره زمین و تسهیلات هم‌زمان باز نشود، تغییر محسوسی در توان خرید این گروه انتظار نمی‌رود.
نظرات کاربران