به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی اعلام کرده است که از دی ۱۴۰۵ تبادل چک رمزدار میان بانک‌ها متوقف می‌شود. یعنی این چک‌ها دیگر از مسیر تسویه بین‌بانکی عبور نمی‌کنند. جای آن را چک الکترونیکی و دو سامانه انتقال وجه پایا و ساتنا می‌گیرد.
تا اجرای این تصمیم حدود ۳ ماه فرصت باقی است. چک رمزدار در سال‌های اخیر یکی از رایج‌ترین ابزارهای پرداخت در خرید و فروش خانه و خودرو بوده است. بنابراین هر کسی که در ماه‌های آینده معامله‌ای سنگین در پیش دارد، باید روش پرداخت خود را از پیش بشناسد و تنظیم کند.
چک رمزدار چه کاربردی داشت؟
چک رمزدار نوعی چک بانکی است که بانک صادر می‌کند و مبلغ آن را از حساب مشتری کنار می‌گذارد. هر برگ آن یک رمز اختصاصی دارد و فروشنده با این رمز اصالت چک را استعلام می‌کند. نتیجه روشن است: برخلاف چک شخصی، احتمال برگشت‌خوردن آن تقریباً وجود ندارد.
همین ویژگی، چک رمزدار را به جایگزین پول نقد در معاملات بزرگ تبدیل کرده بود. یک برگ کاغذ می‌توانست مبلغی معادل بهای کامل یک آپارتمان یا خودرو را جابه‌جا کند. خریدار آن را هنگام امضای قرارداد تحویل می‌داد و فروشنده بدون نگرانی از موجودی حساب، معامله را نهایی می‌کرد.
جایگزین‌ها چگونه کار می‌کنند؟
چک الکترونیکی در بستر دیجیتال بانک‌ها صادر و منتقل می‌شود و همه مراحل آن ثبت می‌شود. این ویژگی خطر جعل و مفقودشدن برگ کاغذی را کاهش می‌دهد. با این حال، پرسش اصلی بازار این است که آیا چک الکترونیکی همان سطح تضمین پرداخت را برای فروشنده فراهم می‌کند یا نه.
پایا یک سامانه انتقال وجه بین‌بانکی است که تراکنش‌ها را در چند نوبت در طول روز تسویه می‌کند. ساتنا برای مبالغ بزرگ‌تر طراحی شده و پول را معمولاً در همان روز کاری به حساب مقصد می‌رساند. تفاوت کلیدی این دو روش با چک رمزدار این است که پول مستقیم منتقل می‌شود و سندی برای تحویل دست‌به‌دست وجود ندارد.
پیامد برای خریدار و فروشنده
در هر معامله سنگین، فروشنده می‌خواهد پیش از واگذاری ملک یا خودرو از دریافت پول مطمئن شود. خریدار نیز نمی‌خواهد پیش از دریافت مالکیت، پول را بفرستد. چک رمزدار همین فاصله اعتماد را پر می‌کرد. محتمل‌ترین سناریو این است که در ماه‌های نخست، طرفین معامله برای هماهنگی زمان پرداخت و تحویل به زمان و دقت بیش‌تری نیاز داشته باشند.
این تصمیم در ادامه سیاست بانک مرکزی برای دیجیتالی‌کردن ابزارهای پرداخت و کاهش اسناد کاغذی قرار دارد. انتقال الکترونیکی ردپای روشن‌تری از جابه‌جایی پول به جا می‌گذارد و شفافیت معاملات را افزایش می‌دهد. سقف تراکنش روزانه و ساعت کاری سامانه‌ها دو متغیری است که اثر نهایی این تغییر را بر سرعت معاملات مسکن و خودرو تعیین می‌کند.
نظرات کاربران