به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بحث درباره آینده تولید تلفن همراه در ایران به یک پرسش محوری رسیده است: عبور از مونتاژ به توسعه واقعی فناوری چگونه ممکن است؟ فعالان این صنعت و کارشناسان فناوری امروز این پرسش را جدی‌تر از گذشته مطرح می‌کنند. مونتاژ یعنی کنار هم گذاشتن قطعاتی که در خارج طراحی و ساخته شده‌اند. توسعه یعنی طراحی مدار، نرم‌افزار و بخشی از قطعات در داخل کشور.
اهمیت این بحث برای مصرف‌کننده روشن است. تا زمانی که بخش اصلی ارزش یک گوشی از قطعات وارداتی تأمین شود، قیمت نهایی آن به نرخ ارز گره می‌خورد. به بیان ساده‌تر، گوشی «تولید داخل» در عمل همان مسیر قیمتی گوشی وارداتی را طی می‌کند. هر نوسان دلار نیز به برچسب قیمت آن منتقل می‌شود.
چرا مونتاژ به‌تنهایی کافی نیست
در مدل مونتاژ، سهم داخلی از ارزش افزوده محدود می‌ماند. ارزش افزوده همان بخشی از قیمت کالاست که در داخل کشور خلق می‌شود؛ مانند طراحی، مهندسی و ساخت قطعه. هرچه این سهم کمتر باشد، نیاز به ارز برای واردات بیشتر است. در این حالت، صنعت در برابر محدودیت‌های تأمین خارجی آسیب‌پذیرتر می‌شود.
تعداد محدودی شرکت در جهان تراشه پردازنده، نمایشگر و ماژول دوربین را تولید می‌کنند. ساخت چنین قطعاتی به سرمایه‌گذاری سنگین و دانش فنی انباشته در طول سال‌ها نیاز دارد. به همین دلیل، کارشناسان مسیر واقع‌بینانه را نه ساخت همه قطعات، بلکه تسلط تدریجی بر حلقه‌های در دسترس زنجیره تولید می‌دانند.
حلقه‌های در دسترس زنجیره
طراحی برد مدار، توسعه نرم‌افزار و رابط کاربری، تست کیفیت و خدمات پس از فروش از جمله حلقه‌هایی است که نیاز ارزی کمتری دارد. تجربه برخی کشورهای آسیایی نشان می‌دهد آن‌ها نیز کار را از مونتاژ آغاز کردند. این کشورها سپس به‌تدریج سهم طراحی و قطعه‌سازی را در محصول نهایی افزایش دادند.
در کنار دانش فنی، مقیاس بازار نیز نقش تعیین‌کننده دارد. تولیدکننده‌ای که تیراژ پایینی دارد، نمی‌تواند هزینه طراحی و تحقیق را میان تعداد کافی گوشی تقسیم کند. نتیجه، بالا رفتن قیمت تمام‌شده و دشوارتر شدن رقابت با برندهای خارجی است. ثبات مقررات واردات قطعه و دسترسی پایدار به ارز نیز بر برنامه‌ریزی بلندمدت تولیدکنندگان اثر مستقیم می‌گذارد.
پیامد برای خریدار
برای خریدار، نتیجه این بحث در بلندمدت آشکار می‌شود. اگر سهم طراحی و ساخت داخلی افزایش یابد، انتظار می‌رود وابستگی قیمت گوشی به نوسان ارز کاهش پیدا کند. تا آن زمان، محتمل‌ترین سناریو این است که نرخ ارز و هزینه واردات قطعه همچنان عامل اصلی تعیین قیمت در بازار موبایل باقی بماند.
نظرات کاربران