به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، روزنامه جهان صنعت در گزارشی، حضور اتباع خارجی را «ضلع پنهان» بحران مسکن توصیف کرده است. محور این گزارش کلانشهرهایی مانند تهران و مشهد است. در این شهرها، تقاضای مسکن پیش از این هم از عرضه جلوتر بوده است. اهمیت موضوع برای خانوارهای مستأجر روشن است: هر تقاضای اضافه در بازاری با عرضه محدود، فشار را بر اجاره‌بها بیش‌تر می‌کند.
پرسش اصلی این است که این گروه چه سهمی از تقاضای مسکن دارد. پاسخ دقیق به این پرسش به آمار بستگی دارد. نبود داده شفاف و به‌روز درباره شمار و محل سکونت اتباع، تفکیک اثر این عامل از دیگر عوامل را دشوار می‌کند. به همین دلیل، این موضوع در بحث‌های بازار مسکن بیش‌تر به شکل یک نگرانی عمومی مطرح است تا یک رقم مشخص.
سازوکار اثر بر بازار اجاره
اثر این تقاضا بیش‌تر در بازار اجاره دیده می‌شود تا بازار خرید. بخش بزرگی از اتباع در واحدهای کوچک، قدیمی یا مناطق حاشیه‌ای شهر ساکن هستند. این همان بخشی از بازار است که خانوارهای کم‌درآمد ایرانی هم به آن تکیه دارند. در نتیجه، رقابت دو گروه بر سر یک سبد محدود از واحدهای ارزان، قیمت را در این بخش بالا می‌برد.
یک الگوی رایج دیگر، سکونت چند نفر یا چند خانوار در ۱ واحد است. این الگو توان پرداخت جمعی را بالا می‌برد. به زبان ساده، صاحبخانه می‌تواند اجاره بالاتری طلب کند، چون چند مستأجر هزینه را با هم تقسیم می‌کنند. برای یک خانوار تنها که دنبال همان واحد است، این یعنی رقیبی با قدرت پرداخت بیش‌تر.
عامل اصلی یا یکی از عوامل؟
با این حال، کارشناسان بازار مسکن معمولاً ریشه اصلی بحران را در عوامل دیگری می‌بینند. کاهش ساخت‌وساز، رشد هزینه مصالح، تورم بالا و فاصله زیاد درآمد خانوار با قیمت مسکن از مهم‌ترین این عوامل است. تقاضای اتباع در این چارچوب یک متغیر تشدیدکننده است، نه علت مستقل. وزن آن هم از محله‌ای به محله دیگر تفاوت زیادی دارد.
برای مستأجرانی که در مناطق ارزان‌تر کلانشهرها دنبال خانه هستند، این عامل در کنار فصل جابه‌جایی و تورم عمومی، بخشی از تصویر بازار است. ارزیابی دقیق‌تر این اثر به انتشار آمار رسمی از جمعیت و الگوی سکونت اتباع بستگی دارد. تا آن زمان، برآوردها درباره سهم این گروه در افزایش اجاره‌بها بیش‌تر بر مشاهده میدانی تکیه دارد تا داده.
نظرات کاربران