به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، افزایش مستمر قیمت خودرو به موضوع بررسی نمایندگان مجلس تبدیل شده است. خبرگزاری مهر گزارش داده که پرسش اصلی این بررسی روشن است: چرا هیچ‌یک از ابزارهای موجود نتوانسته روند صعودی قیمت‌ها را متوقف کند؟ این پرسش برای خانوارهایی که خودرو را هم وسیله رفت‌وآمد و هم راهی برای حفظ ارزش پول می‌دانند، اهمیت مستقیم دارد.
اهمیت این موضوع در زمان آن است. هر دور افزایش قیمت، فاصله درآمد خانوار با ارزان‌ترین خودروهای داخلی را بیشتر می‌کند. بررسی مجلس می‌تواند به تغییر در قواعد قیمت‌گذاری یا شیوه عرضه منجر شود. با این حال، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد چنین بررسی‌هایی همیشه اثر فوری بر قیمت بازار نداشته‌اند.
ریشه‌های افزایش قیمت
بخش مهمی از قیمت تمام‌شده خودرو به نرخ ارز وابسته است. بسیاری از قطعات و مواد اولیه خودروسازان وارداتی است یا قیمت آن‌ها از نرخ ارز پیروی می‌کند. به بیان ساده، هر بار که دلار گران می‌شود، هزینه ساخت هر خودرو هم بالا می‌رود. تورم عمومی نیز دستمزد، انرژی و حمل‌ونقل را گران‌تر می‌کند و این هزینه‌ها در نهایت به قیمت نهایی می‌رسد.
عامل دوم، شکاف میان قیمت کارخانه و قیمت بازار آزاد است. خودرویی که با قیمت مصوب از کارخانه تحویل می‌شود، در بازار آزاد معمولاً با رقمی بالاتر معامله می‌شود. این فاصله که در بازار به آن «حاشیه بازار» می‌گویند، خرید خودرو را برای عده‌ای به یک فرصت سود تبدیل می‌کند. نتیجه آن افزایش تقاضا و فشار بیشتر بر قیمت‌هاست.
عامل سوم، محدود بودن عرضه است. تولید داخلی پاسخگوی کامل تقاضا نیست و واردات خودرو نیز هنوز در مقیاسی نیست که بتواند کمبود بازار را جبران کند. وقتی تعداد خریداران از تعداد خودروهای موجود بیشتر باشد، فروشنده دست بالاتر را در تعیین قیمت دارد.
کشمکش سیاست‌گذار و بازار
سیاست‌گذار در سال‌های اخیر چند ابزار را آزموده است. قیمت‌گذاری دستوری، یعنی تعیین قیمت کارخانه از سوی نهاد ناظر، شکاف با بازار آزاد را از بین نبرده است. عرضه خودرو در بورس کالا قرار بود قیمت را به رقابت میان خریداران بسپارد، اما دامنه آن محدود ماند. فروش از طریق سامانه یکپارچه و قرعه‌کشی نیز بیشتر به توزیع سهمیه کمک کرد تا افزایش عرضه.
در سوی دیگر، انتظارات تورمی نقش تعیین‌کننده دارد. انتظارات تورمی یعنی پیش‌بینی مردم از گرانی‌های آینده. وقتی خانوارها انتظار دارند قیمت‌ها باز هم بالا برود، خرید زودتر را منطقی می‌دانند و همین رفتار، تقاضا را در بازار بالا نگه می‌دارد.
نشانه‌هایی که باید دنبال کرد
مسیر قیمت خودرو در هفته‌های پیش رو به چند متغیر بستگی دارد: نتیجه بررسی‌های مجلس، روند نرخ ارز و حجم واردات و تولید. محتمل‌ترین سناریو این است که تا پیش از تغییر در عرضه یا ثبات نرخ ارز، فشار قیمتی ادامه یابد. ارزیابی نهایی این عوامل و تصمیم درباره آن، با خود مخاطب است.
نظرات کاربران