ابلاغیه تازه، دومین افزایش دستوری قیمت محصولات سنگ آهن را در کمتر از ۳ ماه رقم زده است. این تصمیم هزینه مواد اولیه فولاد را تغییر می‌دهد و بحث درباره تعادل عرضه و قیمت را دوباره باز کرده است.
نماینده اکثریت سهامداران خصوصی ایران‌خودرو پیشنهاد داده است الگوی قیمت‌گذاری خودرو در ترکیه در ایران اجرا شود. اگر این الگو پذیرفته شود، فاصله قیمت کارخانه و بازار و شیوه خرید خودرو ممکن است تغییر کند.
بررسی چهار خودروی پرتقاضا نشان می‌دهد قیمت مصوب کارخانه با قیمتی که خریدار در بازار می‌پردازد فاصله دارد. نتیجه در هر ۴ مورد یکسان است: قیمت‌گذاری دستوری هزینه واقعی خرید خودرو را برای بیشتر مصرف‌کنندگان پایین نیاورده است.
سقف قیمت روی کالاهای اساسی در کوتاه‌مدت به خریدار فرصت نفس کشیدن می‌دهد. این سیاست اما هزینه را از بین نمی‌برد و آن را به شکل کمبود، بازار موازی، کسری بودجه و تورم دوباره به سفره خانوار برمی‌گرداند.
ثابت‌ماندن قیمت خدمات ارتباطی در سال‌های اخیر، اینترنت را برای کاربران ارزان نگه داشته است. اما این سیاست توان مالی اپراتورها برای نوسازی و توسعه شبکه را کاهش داده و پیامد آن در کیفیت خدمات دیده می‌شود.
در بازار خودرو، یک مدل همزمان دو قیمت دارد: قیمت دستوری کارخانه و قیمت بازار آزاد. بخش بزرگی از این فاصله به خریدار نهایی نمی‌رسد و میان دارندگان حواله و واسطه‌ها تقسیم می‌شود.
بررسی دوره‌های رونق گذشته بورس تهران نشان می‌دهد که سهام خودرویی معمولاً پس از فولادی‌ها و در مرحله پایانی موج صعودی رشد کرده‌اند. این الگو برای کسی که امروز به این نمادها نگاه می‌کند، اهمیت زمان‌بندی و ریسک را بیشتر می‌کند.
روند افزایشی قیمت خودرو اکنون به موضوع بررسی نمایندگان مجلس تبدیل شده است. پرسش اصلی این است که چرا قیمت‌گذاری، عرضه و نظارت تاکنون این روند را متوقف نکرده‌اند.
سیاست قیمت‌گذاری دستوری خودرو پس از سال‌ها نشانه‌های تغییر نشان می‌دهد. اگر این تغییر قطعی شود، فاصله قیمت کارخانه و بازار و مسیر تصمیم خریداران دچار جابه‌جایی خواهد شد.
تجربه کاتالونیا در تعیین سقف اجاره‌بها حالا محل بحث جدی شده است. مستاجران از اجاره‌های بالا گلایه دارند و منتقدان می‌گویند قیمت‌گذاری دستوری عرضه خانه را کاهش داده است.
یک کارشناس بازار سرمایه می‌گوید سهامداران خرد بیش‌ترین هزینه قیمت‌گذاری دستوری خودرو را می‌پردازند. به گفته او، تعیین قیمت پایین‌تر از بهای تمام‌شده، سود خودروسازان را کم می‌کند و این کاهش سود مستقیم به ارزش سهام آن‌ها می‌رسد.
ایران‌خودرو قیمت فروش نقدی وانت آریسان ۲ را حدود ۲۰۰ میلیون تومان بالاتر از نرخ مصوب اعلام کرد. خریداران برای این وانت باید نقدینگی بیشتری فراهم کنند و سود احتمالی خرید از کارخانه کمتر می‌شود.
سهامداران عمده ایران‌خودرو از وزیر صمت خواسته‌اند قیمت خودرو مانند ترکیه تعیین شود. این پیشنهاد همزمان با برآورد زیان ۶۰۰ همتی قیمت‌گذاری دستوری مطرح شده و می‌تواند بر قیمت کارخانه و فاصله آن با بازار اثر بگذارد.
سهام خودرویی در ۱۵ سال گذشته بازدهی کمتری از کل بورس تهران داشته‌اند. نمودار نسبت این دو شاخص به حمایتی تاریخی رسیده است و بازار حالا ارزیابی می‌کند که این سطح نقطه چرخش است یا نه.
یک تحلیلگر اقتصادی طرح «تورم صفر» شهرداری تهران را در شرایط تورم بالا اجراشدنی نمی‌داند. به گفته او، تأمین هزینه این طرح از راه خلق پول، خطر بازار سیاه برای ۱۲ کالای اساسی و فشار تورمی تازه را به همراه دارد.
کالاها و خدمات در شهریور ۱۴۰۵ به‌طور میانگین ۹۰ درصد گران‌تر از شهریور پارسال بودند. یعنی قدرت خرید پول نقد و پس‌انداز ریالی در ۱ سال نزدیک به نصف شده است.
یک فعال بخش خصوصی ریشه نارضایتی خریداران از خودروهای داخلی را چند دهه مدیریت دولتی بر این صنعت می‌داند. این موضع پاسخی به انتقاد تازه وزیر صمت است و ایران‌خودرو را در دوره تازه مدیریت خود زیر ذره‌بین می‌برد.
قیمت‌گذاری دستوری ۱۰ میلیارد دلار زیان روی دست صنعت خودرو گذاشته است. هزینه این زیان را امروز خریدار می‌دهد: عرضه کمتر، کیفیت پایین‌تر و فاصله بیشتر میان قیمت کارخانه و قیمت بازار.
سیاست‌های ناهمسو در قیمت‌گذاری، عرضه و واردات، بازار خودرو را در وضعیتی نگه داشته که نه خریدار چشم‌انداز روشنی دارد و نه خودروساز. پیامد مستقیم این وضعیت، ادامه فاصله قیمت کارخانه و بازار و دشوارتر شدن تصمیم خرید برای خانوارهاست.
شورای رقابت دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری را اصلاح کرد و شیوه قیمت‌گذاری و عرضه خودرو تغییر می‌کند. هدف این اصلاحیه نزدیک‌ترکردن قیمت دستوری به واقعیت بازار است و قیمت کارخانه‌ای خودروهای داخلی را مستقیم تحت تأثیر قرار می‌دهد.
استخراج سنگ‌آهن ایران در سال ۱۴۰۴ کاهش یافت و تولید مجتمع سنگان ۳۴ درصد افت کرد. این کاهش در نخستین حلقه زنجیره فولاد می‌تواند عرضه خوراک کارخانه‌ها و در ادامه، بازار آهن‌آلات ساختمانی را تحت فشار قرار دهد.
استخراج سنگ‌آهن در سال ۱۴۰۴ کاهش یافت. انجمن سنگ‌آهن ایران علت این کاهش را قیمت‌گذاری دستوری و کمبود گازوئیل و مواد منفجره معدنی می‌داند؛ افتی که می‌تواند بر عرضه فولاد در بازار ساخت‌وساز و خودرو اثر بگذارد.
شکاف میان قیمت کارخانه‌ای و قیمت بازار خودرو در کشور از ۸۰۰ همت، معادل ۸۰۰ هزار میلیارد تومان، عبور کرده است. این فاصله که ریشه در سیاست قیمت‌گذاری دستوری دارد، اکنون یکی از عوامل اصلی زیان انباشته ۳۴۰ هزار میلیارد تومانی دو خودروساز بزرگ کشور شده است.
شکاف میان قیمت کارخانه‌ای و قیمت بازار خودرو در ایران از مرز ۸۰۰ همت، معادل ۸۰۰ هزار میلیارد تومان، عبور کرده است. به گفته فعالان صنعت، ادامه قیمت‌گذاری دستوری زیان انباشته دو خودروساز بزرگ کشور را به حدود ۳۴۰ هزار میلیارد تومان رسانده است.
صنعت خودروی ایران در نبود یک نقشه راه مشخص و با دخالت همزمان چند نهاد تصمیم‌گیر، در سیاست‌زدگی گرفتار شده است. این بی‌ثباتی در تصمیم‌گیری، قیمت و عرضه خودرو در بازار داخلی را برای مصرف‌کننده غیرقابل‌پیش‌بینی کرده است.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران ریشه نوسان‌های بازار خودرو را نگاه سرمایه‌ای به این کالا و ادامه قیمت‌گذاری دستوری دانست. به گفته او تا اصلاح این دو سیاست، ثبات قیمت خودرو برای خریداران دور از انتظار است.
یک کارشناس صنعت خودرو می‌گوید بنگاه‌های خودروساز کشور به‌ازای تولید هر دستگاه خودرو نزدیک به ۶۰۰ میلیون تومان زیان متحمل می‌شوند. او علت اصلی این وضعیت را قیمت‌گذاری دستوری، تعرفه‌های سنگین واردات و نبود سیاست مؤثر برای شکستن انحصار در بازار خودرو می‌داند.
فاصله قیمت خودرو در کارخانه با قیمت آن در بازار آزاد که در خرداد و تیر امسال کاهش یافته بود، در شهریور ۱۴۰۵ دوباره به طور میانگین به ۳۷ درصد رسید. این شکاف، رانت ناشی از قیمت‌گذاری دستوری خودرو را نشان می‌دهد و هزینه خرید را برای متقاضیان واقعی بالا می‌برد.
مدیرعامل شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان می‌گوید سقف قیمت مصوب شکر دیگر پاسخگوی هزینه‌های واقعی تولید نیست. او خواستار بازنگری فوری در این سازوکار شد؛ تصمیمی که می‌تواند بر عرضه و قیمت شکر در بازار مصرف‌کننده اثر بگذارد.
فاصله میان قیمت کارخانه و قیمت واقعی خودرو در بازار ایران، سالانه رقمی نزدیک به ۸۰۰ هزار میلیارد تومان رانت ایجاد می‌کند. بخش عمده این تفاوت قیمتی نه به تولیدکننده می‌رسد و نه به خریدار نهایی، بلکه در مسیر واسطه‌ها باقی می‌ماند.
رئیس انجمن قطعه‌سازان خودرو اعلام کرد قیمت برخی نهاده‌های تولید از سال ۱۳۹۶ تاکنون حدود ۶۵ برابر افزایش یافته، در حالی که قیمت خودرو در همین بازه فقط ۲۵ برابر رشد کرده است. این فاصله سودآوری قطعه‌سازان را کاهش داده و می‌تواند به تداوم تولید و کیفیت خودروهای داخلی آسیب بزند.
رئیس انجمن قطعه‌سازان خودرو با اشاره به رشد ۲۵ برابری قیمت خودرو از سال ۹۶ تاکنون، این افزایش را نتیجه مستقیم قیمت‌گذاری دستوری در صنعت خودرو دانست. به گفته او، این سیاست به‌جای مهار قیمت، شکاف میان هزینه واقعی تولید و قیمت رسمی خودرو را عمیق‌تر کرده است.
سایپا در حالی با زیان انباشته دست‌وپنجه نرم می‌کند که ریشه اصلی آن دو عامل بیرونی است، نه ناکارآمدی عملیاتی. کارشناسان معتقدند با اصلاح چند سیاست پایه، این شرکت خودروسازی می‌تواند مسیر خروج از این وضعیت را نسبتاً سریع طی کند.
تراژدی منابع مشترک چیست؟تراژدی منابع مشترک وضعیتی است که در آن هر فرد برای سود خودش از منبعی همگانی مانند مرتع، آب یا ذخایر ماهی بیش از اندازه برداشت می‌کند و سرانجام آن منبع برای همه از دست می‌رود.
صندوق اعتماد چیست؟
برنامه نجات دارایی‌های مشکل‌دار (TARP) چیست؟
توماس مالتوس کیست؟
طبقه‌بندی مالیاتی چیست؟
مفهوم بازگشتی چیست؟
SWOT چیست؟
علوم اجتماعی چیست؟
سیستم بانکداری سایه چیست؟
