به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از تجارت نیوز بازار مسکن پایتخت در آخرین ماه تابستان بار دیگر چهره تورمی خود را نشان داد. طبق اعلام مرکز آمار، متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در تهران طی شهریور ۱۴۰۴ به حدود ۱۲۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید؛ رقمی که نسبت به مرداد رشد نشان می‌دهد و بیانگر تداوم روند صعودی قیمت‌هاست. این در حالی است که بازار همچنان در رکود معاملاتی فرو رفته و خرید و فروش واقعی چندانی در جریان نیست، اما قیمت‌ها بی‌وقفه بالا می‌روند.
بازار در تله رکود تورمی؛ معاملات کم، اما قیمت‌ها بالا
اگرچه میانگین قیمت مسکن در شهریور رشد کرده، اما بازار همچنان درگیر رکودی عمیق است. آمارها نشان می‌دهد بخش عمده تقاضا همچنان از بازار کنار کشیده و توان خرید مصرف‌کنندگان واقعی به شدت کاهش یافته است. تنها در هفته‌های پایانی تابستان و پیش از اوج‌گیری ریسک‌های سیاسی، بخشی از تقاضای مصرفی به بازار بازگشت؛ اما این موج کوچک نتوانست جان تازه‌ای به معاملات بدهد.
نتیجه روشن است: بازار مسکن در تله رکود تورمی گرفتار شده است؛ یعنی معاملاتی محدود در برابر افزایش مداوم قیمت‌ها. چنین شرایطی باعث شده ارزش اسمی خانه‌ها بالا برود، اما رونق واقعی در بازار شکل نگیرد. رکود عمیق معاملات از یک‌سو و رشد مداوم قیمت‌ها از سوی دیگر، تعادلی شکننده ساخته که بیش از همه به ضرر خریداران مصرفی تمام می‌شود.
ریسک‌های سیاسی و مکانیسم ماشه؛ جرقه‌ای برای انتظارات تورمی در بازار ملک
رشد قیمت مسکن در شهریور تنها حاصل تحولات درونی این بازار نبود. تشدید ریسک‌های سیاسی، به‌ویژه نگرانی‌ها درباره فعال‌شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، فضای روانی اقتصاد را به‌شدت ملتهب کرد. همان‌طور که بازارهای موازی مثل دلار، طلا و سکه با جهش‌های کم‌سابقه روبه‌رو شدند، بخش مسکن نیز از این موج بی‌نصیب نماند.
افزایش انتظارات تورمی باعث شد سرمایه‌گذاران و حتی برخی خریداران مصرفی، به امید حفظ ارزش دارایی‌های خود وارد بازار شوند. این در حالی است که رکود معاملاتی ادامه داشت، اما همین انتظارات تورمی کافی بود تا میانگین قیمت هر متر خانه در پایتخت، در عرض یک ماه بیش از سه میلیون تومان افزایش یابد. در واقع، این بار هم سیاست بر اقتصاد غلبه کرد و ریسک‌های سیاسی سرعت رشد قیمت ملک را بالا برد.
اجاره‌بها همپای قیمت مسکن صعود کرد؛ فشار تازه بر مستأجران
تورم مسکن در شهریورماه تنها به خرید و فروش محدود نماند و بازار اجاره نیز همپای آن صعودی شد. بر اساس داده‌های مرکز آمار، شاخص قیمت اجاره در این ماه به ۳۴۲.۸ واحد رسید و تورم ماهانه اجاره با رشد ۰.۴ واحدی نسبت به مرداد، روی عدد ۲.۸ درصد ایستاد؛ دقیقا هم‌سطح با رشد ماهانه قیمت مسکن.
این همسویی نشان می‌دهد که افزایش هزینه‌های ساخت و رشد انتظارات تورمی، مستقیماً به قراردادهای اجاره منتقل شده و بار مالی سنگین‌تری بر دوش مستأجران گذاشته است. هرچند تورم سالانه اجاره از ۳۷.۷ درصد در مرداد به ۳۷.۱ درصد در شهریور کاهش یافت، اما این افت جزئی نتوانسته فشار واقعی بر خانوارها را کم کند. برای بخش بزرگی از طبقه متوسط و دهک‌های پایین، اجاره‌بها حالا به مهم‌ترین تهدید معیشتی تبدیل شده است.
چشم‌انداز پاییز؛ رشد آرام قیمت‌ها در سایه رکود عمیق
بازار مسکن در آستانه پاییز با همان الگوی آشنا ادامه مسیر می‌دهد: رکود معاملات و افزایش تدریجی قیمت‌ها. توان خرید خانوارها در پایین‌ترین سطح سال‌های اخیر قرار دارد و تسهیلات ناکارآمد بانکی نیز نتوانسته قفل تقاضای مصرفی را باز کند. در عین حال، ریسک‌های سیاسی و فشار انتظارات تورمی می‌توانند همچنان نقش محرک داشته باشند و قیمت‌ها را حتی در شرایط رکود بالا ببرند.
به نظر می‌رسد پاییز ۱۴۰۴ برای بازار مسکن، فصل تداوم رکود تورمی باشد. رشد آرام اما مداوم قیمت‌ها در کنار نبود رونق واقعی، بیش از همه خریداران مصرفی و مستأجران را در تنگنا قرار خواهد داد. در چنین فضایی، مسکن بیش از آنکه کالای مصرفی باشد، به دارایی‌ای برای حفظ ارزش تبدیل شده و همین تغییر کارکرد، عدالت در دسترسی به «حق مسکن» را بیش از پیش تهدید می‌کند.
نظرات کاربران