به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، پس از سخنان صریح رئیس‌جمهور درباره لزوم کاهش فوری مصرف سوخت خودروهای داخلی، دو خودروساز بزرگ کشور (ایران‌خودرو و سایپا) با موضع‌گیری‌هایی کم‌سابقه نسبت به این مطالبه واکنش نشان دادند. عادل پیرمحمدی، مدیرعامل ایران‌خودرو، این درخواست را «کاملا بجا و راهبردی» توصیف کرده و اعلام کرده است که برنامه کاهش مصرف سوخت در این شرکت از اواخر سال گذشته و هم‌زمان با خصوصی‌سازی آغاز شده‌است.
او تأکید کرد مسیر اصلاح مصرف سوخت «هم روشن است و هم فوری»، اما شرط موفقیت آن، هم‌راستایی دولت و خودروسازان در یک برنامه «واحد و منسجم» است. همین اظهارات نشان می‌دهد هشدار رئیس‌جمهور نه‌تنها شنیده شده، بلکه زنگ تغییر در ساختار تولید خودروی کشور را به صدا درآورده است؛ تغییری که اگرچه دیرهنگام، اما اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.
چالش‌های ساختاری؛ از ناوگان فرسوده تا اکتان سوخت
پیرمحمدی در ادامه سه محور اصلی برای کاهش مصرف بنزین را تشریح می‌کند: اصلاح قیمت انرژی، اسقاط خودروهای فرسوده و ارتقای پلتفرم و موتور خودروهای جدید. او هشدار می‌دهد که تنها یک بخش از این زنجیره کافی نیست و بدون حذف ناوگان ۲.۵ میلیون‌تایی خودروهای کاربراتوری با مصرف بالای ۱۴ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر، «هیچ برنامه‌ای موفق نخواهد شد». نکته نگران‌کننده‌ای که مدیرعامل ایران‌خودرو به آن اشاره دارند، کیفیت پایین بنزین داخلی و اکتان پایین آن است؛ موضوعی که به گفته او «نه‌تنها مصرف سوخت را افزایش می‌دهد، بلکه آلودگی شدید و تخریب موتور خودروها» را نیز به دنبال دارد. این بخش از اظهارات نشان می‌دهد که مسئله مصرف سوخت صرفاً یک مشکل فنی نیست، بلکه نتیجه مجموعه‌ای از تصمیم‌های کلان، اقتصادی و زیست‌محیطی است که سال‌ها به تعویق افتاده است.
محدودیت فناوری موتورهای احتراقی و ضرورت چرخش صنعتی
یکی از مهم‌ترین نقاط تأکید پیرمحمدی، اشاره به «سقف توان ارتقای موتورهای احتراق داخلی» در جهان است. او با صراحت می‌گوید که برای یک «جهش واقعی» در کاهش مصرف سوخت، دیگر نمی‌توان صرفاً بر بهبود موتورهای فعلی حساب کرد و باید به سمت تولید خودروهای هیبریدی حرکت کرد. اهمیت این جمله از آن جهت بالاست که نشان می‌دهد خودروسازان داخلی بالاخره به واقعیتی تن داده‌اند که سال‌ها توسط کارشناسان مطرح شده بود: رقابت جهانی در صنعت خودرو دیگر حول موتورهای بنزینی نیست. با این حال، گذار به فناوری‌های پاک و کم‌مصرف تنها زمانی ممکن است که زیرساخت‌های حمایتی و بانکی، استانداردهای سوخت، سیاست‌گذاری واردات، و نقشه راه تولید، هم‌زمان به‌روز شوند. پیرمحمدی صریحاً اعلام کرده ایران‌خودرو آماده همکاری کامل است، «مشروط بر اینکه وظایف حاکمیت نیز هم‌زمان اجرا شود.»
واکنش سایپا؛ ورود به فاز توسعه نسل جدید موتورهای ملی
در سوی دیگر صنعت خودرو، مهدی رادمنش، قائم‌مقام مدیرعامل سایپا، نیز از آغاز پروژه‌ای جدید برای طراحی و تولید «نسل جدید موتورهای ملی» خبر داده است؛ موتورهایی که به‌گفته او قرار است مصرف سوخت را کاهش دهند، بهره‌وری را افزایش دهند و کشور را در حوزه قوای محرکه به سطحی تازه از خودکفایی برسانند. او اعلام کرده اولین نمونه از این موتورها از سال آینده روی محصولات داخلی نصب خواهد شد. اظهارات رادمنش نشان می‌دهد سایپا نیز پیام رئیس‌جمهور را به‌عنوان یک برنامه الزام‌آور تلقی کرده و در حال حرکت به سمت تحول فنی در موتورهای تولیدی است؛ هرچند مشخص نیست این مسیر چقدر با فناوری‌های جهانی فاصله دارد و در چه سطحی از رقابت‌پذیری قرار خواهد گرفت.
آغاز دوره جدید یا تکرار چرخه وعده‌ها؟
موضع‌گیری کم‌سابقه دو خودروساز بزرگ، آن‌هم تنها چند روز پس از سخنان رئیس‌جمهور، نشانه‌ای از وارد شدن صنعت خودرو به مرحله تازه‌ای از فشارهای سیاستی است. اما واقعیت این است که چالش مصرف سوخت در ایران مجموعه‌ای پیچیده از مسائل مرتبط با فناوری، قیمت‌گذاری دستوری، استانداردهای سوخت، فرسودگی ناوگان و سیاست‌گذاری انرژی است. حتی اگر خودروسازان به وعده‌های خود عمل کنند، بدون اصلاحات هم‌زمان در ساختار قیمت انرژی، کاهش تقاضای بنزین، حذف خودروهای کاربراتوری و ارتقای کیفیت سوخت، عملاً موفقیت این برنامه پایدار نخواهد بود.
با این حال اظهارات امروز ایران‌خودرو و سایپا را می‌توان به‌عنوان یک «پاسخ رسمی و مسئولانه» به هشدار رئیس‌جمهور دانست؛ پاسخی که اگر با اقدامات عملی دولت همراه شود، شاید بتواند راه را برای ورود ایران به دوره‌ای از به‌روزرسانی واقعی در صنعت خودرو هموار کند. مسیر پیش‌ِرو روشن است، اما میزان جدیت در اجرا، تعیین‌کننده موفقیت یا شکست این برنامه خواهد بود.
نظرات کاربران