به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شهرداری تهران طرحی با عنوان «خانه‌ریز» معرفی کرده است که هدف آن تغییر یکی از قدیمی‌ترین معادله‌های بازار مسکن ایران است. در مدل رایج، خانوار باید ابتدا سرمایه‌ای بزرگ و یک‌جا جمع کند تا بتواند ۱ واحد مسکونی کامل بخرد. طرح تازه می‌گوید این مسیر می‌تواند تغییر کند و افراد با آورده‌ای کوچک‌تر وارد یک پروژه ساختمانی شوند.
بر اساس این ایده، فرد به‌جای خرید نقد یک آپارتمان، در تأمین مالی یک پروژه ساخت‌وساز مشارکت می‌کند و متناسب با سهم سرمایه خود، از افزایش ارزش ملک در پایان پروژه بهره می‌برد. برای مخاطبی که پس‌انداز محدودی دارد، این یعنی امکان ورود زودتر به بازار مسکن، بدون نیاز به تکمیل یک‌بارهٔ کل قیمت واحد.
چگونه قرار است کار کند؟
منطق طرح شبیه مدل‌های مشارکت در ساخت است؛ سازنده یا نهاد مجری، پروژه را تعریف می‌کند و سرمایه لازم را از چند سرمایه‌گذار خرد جمع‌آوری می‌کند. هر سرمایه‌گذار به‌جای مالکیت کامل ۱ واحد، مالک بخشی از ارزش پروژه می‌شود. در پایان ساخت، این سهم یا به واحد مسکونی تبدیل می‌شود یا با فروش پروژه نقد می‌شود.
نکته‌ای که باید کنار این توضیح آمد این است که سودآوری چنین مدلی به قیمت نهایی فروش پروژه گره می‌خورد، نه به رقمی از پیش تضمین‌شده. اگر بازار مسکن در طول دوره ساخت رشد کند، سهم سرمایه‌گذار خرد هم ارزش بیشتری پیدا می‌کند؛ اگر قیمت‌ها راکد بمانند یا هزینه ساخت بالاتر از پیش‌بینی برود، بازده کمتر از انتظار خواهد بود.
پرسشی که هنوز بی‌پاسخ مانده
مدل مشارکت خرد در ساخت‌وساز، ایده جدیدی در ایران نیست. صندوق‌های زمین و ساختمان و قراردادهای مشارکت در ساخت سال‌هاست با همین منطق کلی فعال بوده‌اند و بخشی از آن‌ها با چالش‌های جدی مانند تأخیر در تحویل پروژه یا اختلاف بر سر تسویه سود همراه شده است. سؤال اصلی درباره «خانه‌ریز» این است که چه تضمینی برای شفافیت مالی، نظارت بر پیشرفت پروژه و بازپرداخت به‌موقع سرمایه در نظر گرفته شده است.
برای مخاطبی که به دنبال راهی برای صاحب‌خانه شدن است، فاصله میان «سرمایه‌گذاری در یک پروژه» و «مالکیت قطعی ۱ واحد مسکونی» نکته‌ای است که باید پیش از هر تصمیم روشن شود. جزئیات اجرایی طرح، از جمله سازوکار قیمت‌گذاری سهم هر سرمایه‌گذار و زمان‌بندی دقیق پروژه‌ها، هنوز به‌طور کامل اعلام نشده است.
طرح «خانه‌ریز» در شرایطی مطرح می‌شود که فاصله میان درآمد خانوارهای شهری و قیمت مسکن در تهران طی سال‌های اخیر افزایش یافته و پس‌انداز برای خرید ۱ واحد کامل برای بسیاری از خانوارها دشوارتر شده است. اثر واقعی این طرح بر توان خانه‌دار شدن، به جزئیات اجرا و میزان اعتمادی بستگی دارد که در عمل جلب می‌کند.
نظرات کاربران