فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، اعلام کرد تا پایان سال باید ۱۳۰ هزار واحد مسکونی افتتاح شود. با حدود ۵ ماه زمان باقی‌مانده، این هدف یعنی افتتاح نزدیک به ۲۶ هزار واحد در هر ماه.
نهضت ملی مسکن از آغاز دولت چهاردهم تاکنون بیش از ۹۰ هزار واحد را به متقاضیان تحویل داده است. برنامه امسال تحویل ۱۸۰ هزار واحد دیگر است؛ یعنی ۲ برابر کارنامه حدود ۲ سال گذشته.
متقاضیان دهک‌های یک تا چهار در نهضت ملی مسکن، علاوه بر وام ۶۵۰ میلیون تومانی، تا ۶۰۰ میلیون تومان حمایت می‌گیرند. با این بسته، سهم پولی که خانوار باید از جیب خود بپردازد به حدود یک‌سوم هزینه کاهش می‌یابد.
برنامه «میز اقتصاد» شبکه خبر عملکرد سامانه تم را بررسی کرد؛ این سامانه درگاه واحد طرح‌های حمایتی مسکن است. کارکرد این درگاه برای متقاضیان تعیین می‌کند مسیر ثبت‌نام تا تحویل واحد چقدر شفاف و قابل پیگیری باشد.
دولت قصد دارد به جای ساخت و فروش مستقیم واحد مسکونی، بر تأمین سکونتگاه و مسکن اجاره‌ای تمرکز کند. این تغییر می‌تواند مسیر خانه‌دار شدن میلیون‌ها مستاجر را از «مالکیت» به «سکونت پایدار» تغییر دهد.
رئیس کمیسیون اصل نود مجلس اعلام کرد خانه‌دار شدن خانوارهای دهک یک تا ۳ حدود ۷۰ سال زمان می‌برد. این بازه از عمر کاری یک نسل بیشتر است.
مدیرعامل بانک مسکن اعلام کرد واحدهای نهضت ملی مسکن با بیش از ۶۵ درصد پیشرفت ساخت می‌توانند تا ۸۵۰ میلیون تومان وام بگیرند. این رقم ۲۰۰ میلیون تومان بیشتر از سقف فعلی است و سهم آورده نقدی متقاضیان را کم می‌کند.
قیمت مسکن همچنان بالا می‌رود، اما توان خرید خانوارها کم شده و معامله‌ها کند پیش می‌رود. بیش از نیمی از ساکنان تهران اکنون مستأجرند و سازندگان به دنبال روش‌های تازه برای فروش هستند.
بنیاد مسکن به‌ازای هر واحد مسکونی ۵۰۰ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه با بازپرداخت ۲۰ ساله و ۲۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض پرداخت می‌کند. سهم اصل وام در هر قسط ماهانه حدود ۲ میلیون و ۸۰ هزار تومان است.
یک خانوار تهرانی برای خرید خانه اکنون بیش از ۷۰ سال پس‌انداز لازم دارد. هم‌زمان، میانگین قیمت هر متر مسکن در پایتخت از ۲۳۰ میلیون تومان گذشته است.
کارشناسان مسکن می‌گویند تهران و چند کلانشهر دیگر ظرفیت پذیرش جمعیت و ساخت‌وساز تازه را ندارند. به باور آنان، مسیر خانه‌دار شدن خانوارها از ساخت مسکن، واگذاری زمین و ایجاد شغل در شهرهای کوچک و روستاها می‌گذرد.
ساخت نخستین پروژه «خانه امید» آغاز شد. این طرح برای خانوارهای دهک‌های ۱ تا ۴ طراحی شده است، یعنی ۴۰ درصد کم‌درآمد جامعه که در سال‌های اخیر کم‌تر از بقیه به بازار مسکن دسترسی داشته‌اند.
کارگران کم‌درآمد در صورت اجرای بسته تازه بنیاد مسکن، بدون پرداخت هزینه زمین و با ۷۰۰ میلیون تومان منابع مالی صاحب خانه ملکی می‌شوند. اما هنوز شرایط دریافت، نرخ سود وام و زمان اجرای طرح اعلام نشده است.
ثبت‌نام طرح واگذاری ۲۳۰ هزار قطعه زمین روستایی از ظهر سه‌شنبه آغاز شد. متقاضیان در این طرح زمین را بدون پرداخت هزینه می‌گیرند و برای ساخت نیز وام ۵۰۰ میلیون تومانی دریافت می‌کنند.
داده‌های تازه نشان می‌دهد یک خانوار ایرانی به‌طور میانگین ۵۳ سال زمان لازم دارد تا صاحب خانه شود. هم‌زمان، سرانه فضای مسکن هر ایرانی به ۲۷ متر رسیده است.
کارگران چهار دهک کم‌درآمد برای ساخت خانه، زمین رایگان، وام ۵۰۰ میلیون تومانی با بازپرداخت ۲۰ ساله و ۲۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض می‌گیرند. جزئیات نرخ سود و زمان ثبت‌نام هنوز اعلام نشده است.
طرح «خانه امید» ساخت ۲۲۰ هزار واحد مسکونی را برای خانوارهای بدون مسکن در چهار دهک پایین درآمدی پیش‌بینی کرده است. هنوز زمان‌بندی، شیوه تأمین مالی و سهم متقاضی از هزینه ساخت اعلام نشده است.
یک عضو کمیسیون عمران مجلس می‌گوید فروش متری مسکن، مشکل خانه‌دار شدن مردم را حل نمی‌کند و تنها شیوه پرداخت را تغییر می‌دهد. به گفته او، فاصله میان درآمد خانوار و قیمت مسکن همچنان بدون تغییر باقی می‌ماند.
بسته حمایتی تازه‌ای برای خانه‌دار شدن کارگران فاقد مسکن در دست طراحی است. این طرح با ترکیب واگذاری زمین رایگان و تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی، بخشی از هزینه سنگین ساخت یا خرید مسکن را پوشش می‌دهد.
معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی از نبود طرح متوقف در پروژه‌های نهضت ملی مسکن در استان‌ها خبر داد و گفت تأمین مالی این طرح‌ها با روش‌های تازه ادامه دارد. این اظهارات برای متقاضیانی که مدت‌ها منتظر تعیین تکلیف و تحویل واحدهای خود هستند، اهمیت مستقیم دارد.
بیش از ۹۰۰ واحد از پروژه‌های نهضت ملی مسکن، در صورت تکمیل به‌موقع شبکه‌های آب، برق و گاز، در دهه فجر (بهمن ۱۴۰۵) به متقاضیان تحویل داده می‌شود. تحقق این وعده به هماهنگی دستگاه‌های خدمات‌رسان بستگی دارد و سرنوشت هزاران خانوار در انتظار کلید را روشن می‌کند.
یک اقتصاددان واگذاری زمین ارزان‌قیمت به خانوارها و مصالح یارانه‌ای به تعاونی‌های مسکن را راهی برای عبور از بن‌بست خانه‌دار شدن دانست. به گفته او همین مدل در دهه ۶۰ شمسی به ساخت حدود ۲ میلیون واحد مسکونی انجامید.
وزارت راه و شهرسازی زمان‌بندی تحویل ۱۳۰ هزار واحد از پروژه‌های نهضت ملی مسکن را اعلام کرد. این خبر برای هزاران خانواری که سال‌هاست در انتظار دریافت کلید خانه خود هستند، نخستین برنامه زمانی روشن به شمار می‌رود.
متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن در تهران با درخواست تازه‌ای برای افزایش ۲۰۰ میلیون تومانی آورده نقدی روبه‌رو شده‌اند. این افزایش هزینه، توان مالی خانوارها را در برابر تورم فرسایشی‌تر کرده و مسیر خانه‌دار شدن را دشوارتر می‌کند.
فاصله میان درآمد خانوارهای ایرانی و قیمت مسکن به بالاترین سطح چند دهه اخیر رسیده و صاحب‌خانه شدن بدون وام یا کمک خانواده برای اغلب جوانان دشوار شده است. همین شکاف، سیاست‌گذاران را به طراحی بسته‌ای تازه برای اصلاح نظام تأمین مالی و عرضه مسکن واداشته است.
بر اساس برآورد یک کارشناس مسکن، خرید یک آپارتمان ۷۰ تا ۸۰ متری در تهران با حداقل حقوق ۱۸ میلیون تومانی به بیش از یک قرن زمان نیاز دارد. این فاصله میان دستمزد و قیمت مسکن، خانه‌دار شدن را برای بخش بزرگی از خانوارها عملاً غیرممکن کرده است.
دریافت وام ۲ میلیارد تومانی مسکن، با احتساب سود و اقساط بلندمدت، برای متقاضیان بیش از ۶ میلیارد تومان هزینه در بر دارد. این فاصله میان مبلغ وام و رقم بازپرداخت، تصمیم برای خانه‌دار شدن با تسهیلات بانکی را دشوارتر کرده است.
سقف وام خرید مسکن به ۱ میلیارد تومان رسیده، اما قسط ماهانه نزدیک به ۲۰ میلیون تومان عملاً این تسهیلات را از دسترس خانوارهای کم‌درآمد خارج کرده است. متقاضی واقعی این وام را باید میان خانوارهایی جست که هم درآمد کافی دارند و هم توان تأمین آورده اولیه را.
رئیس اتحادیه مشاوران املاک اصفهان می‌گوید بازار مسکن این شهر از میانه اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ دوباره وارد فاز رشد قیمت شده است. به گفته او، این روند فاصله میان درآمد خانوارها و قیمت مسکن را بیشتر و امید بسیاری از متقاضیان به خرید خانه را کم‌رنگ‌تر کرده است.
شهرداری تهران با معرفی طرح «خانه‌ریز»، امکان مشارکت با سرمایه‌های کوچک در پروژه‌های ساختمانی را مطرح کرده است. این طرح در پاسخ به رشد قیمت مسکن ارائه شده، اما دست‌کم ۱۱ پرسش کلیدی درباره شرایط، تضمین‌ها و ریسک‌های آن هنوز بی‌پاسخ مانده است.
سقف تسهیلات خرید مسکن با رشد ۱۰۰ درصدی به رقم تازه‌ای رسید. با این حال در تهران، جایی که هر متر آپارتمان به‌طور متوسط ۲۰۰ میلیون تومان قیمت دارد، این وام تنها ۴ تا ۵ متر مربع خانه را پوشش می‌دهد.
برای بخش بزرگی از خانوارها، خرید ۱ واحد کامل مسکونی دیگر در دسترس نیست. مدل‌های تازه مالکیت خرد، امکان ورود با سرمایه کم به بازار ملک را مطرح کرده‌اند؛ بدون نیاز به کل مبلغ یک خانه.
رشد پیوسته قیمت مسکن و کندی افزایش درآمد خانوارها، برنامه‌های حمایتی خرید خانه را برای گروه بزرگی از متقاضیان کم‌اثر کرده است. بسیاری از خانوارها اکنون حتی در این طرح‌ها هم راهی روشن برای خانه‌دار شدن نمی‌بینند.
تراژدی منابع مشترک چیست؟تراژدی منابع مشترک وضعیتی است که در آن هر فرد برای سود خودش از منبعی همگانی مانند مرتع، آب یا ذخایر ماهی بیش از اندازه برداشت می‌کند و سرانجام آن منبع برای همه از دست می‌رود.
صندوق اعتماد چیست؟
برنامه نجات دارایی‌های مشکل‌دار (TARP) چیست؟
توماس مالتوس کیست؟
طبقه‌بندی مالیاتی چیست؟
مفهوم بازگشتی چیست؟
SWOT چیست؟
علوم اجتماعی چیست؟
سیستم بانکداری سایه چیست؟
