به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، یک اقتصاددان با تأکید بر بن‌بست فعلی بازار مسکن، پیشنهاد کرد دولت به‌جای تکیه بر وام‌های بانکی، زمین ارزان‌قیمت در اختیار خانوارها بگذارد و مصالح ساختمانی یارانه‌ای را از طریق تعاونی‌های مسکن توزیع کند. او این راهکار را پاسخی به مشکل ریشه‌ای گرانی مسکن دانست که هر سال دسترسی خانوارهای متوسط و کم‌درآمد به خانه را دشوارتر می‌کند. این اظهارنظر در روزهایی مطرح می‌شود که رشد قیمت مسکن و اجاره‌بها همچنان از رشد درآمد خانوارها پیشی گرفته است.
زمین، بزرگ‌ترین سهم هزینه ساخت
بخش قابل‌توجهی از قیمت تمام‌شده هر واحد مسکونی در شهرهای بزرگ به قیمت زمین برمی‌گردد، نه هزینه ساخت‌وساز. وقتی دولت زمین را رایگان یا با قیمتی نمادین واگذار کند، هزینه نهایی مسکن برای خانوار به‌شدت کاهش می‌یابد. خانواری که امروز باید سال‌ها برای جمع‌کردن پیش‌پرداخت خانه پس‌انداز کند، در این مدل تنها باید هزینه ساخت را تأمین کند.
تعاونی‌های مسکن در این طرح نقش واسطه تأمین مالی و اجرایی را برعهده دارند. تجمیع منابع چند خانوار در قالب تعاونی، قدرت چانه‌زنی برای خرید مصالح و پیمانکاری را بالا می‌برد. اگر مصالحی مانند سیمان و میلگرد نیز با نرخ یارانه‌ای در اختیار این تعاونی‌ها قرار گیرد، هزینه ساخت هر متر مربع باز هم پایین‌تر می‌آید.
تجربه‌ای که پیش‌تر امتحان شده
به گفته این اقتصاددان، در دهه ۶۰ شمسی، با وجود محدودیت شدید منابع مالی و صنعت ساختمان، تعاونی‌های مسکن و اقدام مستقیم مردم به ساخت حدود ۲ میلیون واحد مسکونی منجر شد. این رقم نشان می‌دهد سازوکار مشارکتی و غیربانکی، حتی در دوره کمبود منابع، توان پاسخ‌گویی به بخش بزرگی از تقاضای مسکن را دارد.
طرفداران این مدل معتقدند تکرار آن در شرایط امروز می‌تواند فشار تقاضا برای وام مسکن را کاهش دهد و بخشی از خانوارهای ساکن در بازار اجاره را به مالکیت برساند. اجرای چنین طرحی به تأمین زمین دولتی در نقاط دارای تقاضای واقعی و هماهنگی میان نهادهای مسئول ساخت‌وساز نیاز دارد.
این پیشنهاد در حال حاضر یک ایده کارشناسی است و هنوز به سیاست اجرایی مشخصی تبدیل نشده است. محتمل‌ترین سناریو برای موفقیت این مدل، ترکیب زمین ارزان با نظارت دقیق بر توزیع تعاونی‌هاست تا واگذاری‌ها به رانت تبدیل نشود و به متقاضیان واقعی برسد.
نظرات کاربران