به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، سامانه‌های یکپارچه عرضه خودرو در ایران که قرار بود صرفاً ابزار مدیریت فروش خودروهای داخلی و وارداتی باشند، این روزها با پرسشی جدی روبه‌رو شده‌اند؛ این پلتفرم‌ها بر اساس چه ضابطه‌ای وارد فعالیت‌های تجاری تازه شده‌اند؟ این پرسش از سوی فعالان صنعت خودرو مطرح شده و نشان می‌دهد مرز میان نقش نظارتی و نقش تجاری این سامانه‌ها کم‌رنگ شده است.
این سامانه‌ها در ابتدا با هدف جلوگیری از دلالی و تخلف در فرآیند فروش خودرو راه‌اندازی شدند. خریدار باید ثبت‌نام می‌کرد، در نوبت قرار می‌گرفت و خودرو را با قیمت مصوب کارخانه دریافت می‌کرد. حالا اما گزارش‌ها از ورود برخی از این سامانه‌ها به خدمات جانبی و کارمزدهای تازه حکایت دارد؛ روندی که اگر بدون چارچوب مشخص ادامه پیدا کند، می‌تواند هزینه نهایی خرید خودرو را برای مصرف‌کننده بالا ببرد.
از نظارت تا فعالیت تجاری
منتقدان می‌گویند سامانه یکپارچه در طراحی اولیه، نهادی حاکمیتی و غیرانتفاعی تعریف شده بود. ورود به فعالیت تجاری، حتی به‌صورت غیرمستقیم، به معنای فاصله‌گرفتن از مأموریت اصلی است. کارشناسان صنعت خودرو تأکید دارند بدون شفافیت درباره منبع درآمد و نحوه هزینه‌کرد این سامانه‌ها، اعتماد عمومی به فرآیند عرضه خودرو کاهش می‌یابد.
برای خریدار عادی این تغییر یک معنای مشخص دارد؛ بخشی از هزینه‌ای که برای دریافت خودرو در نوبت پرداخت می‌شود، ممکن است در فرآیندی نه‌چندان روشن تخصیص یابد. اگر کارمزد یا خدمات جانبی به‌صورت رسمی و شفاف اعلام نشود، فاصله قیمت نهایی خودرو با قیمت مصوب کارخانه بیشتر می‌شود؛ همان شکافی که در سال‌های اخیر یکی از دلایل اصلی گلایه خریداران بوده است.
پرسش بی‌پاسخ درباره ضابطه
تا روز سه‌شنبه، ۲۵ اوت (۳ شهریور)، مرجع مشخصی پاسخ روشنی درباره چارچوب قانونی فعالیت تجاری این سامانه‌ها ارائه نکرده است. فعالان صنعت خودرو خواستار انتشار دستورالعمل شفاف درباره حدود اختیارات سامانه‌های عرضه خودرو شده‌اند، به‌ویژه در بخشی که به دریافت کارمزد یا ارائه خدمات غیر از فروش اصلی خودرو مربوط می‌شود.
این ابهام در حالی مطرح می‌شود که بازار خودرو در ماه‌های اخیر با نوسان قیمت و اختلاف محسوس میان نرخ کارخانه و نرخ بازار آزاد همراه بوده است. هر تغییر در ساختار سامانه‌های عرضه، از جمله افزودن فعالیت تجاری تازه، می‌تواند مستقیم بر این شکاف قیمتی و روند تخصیص خودرو به متقاضیان اثر بگذارد.
سامانه یکپارچه عرضه خودرو از سال‌های گذشته به‌عنوان جایگزین روش‌های سنتی فروش نمایندگی معرفی شد تا فرآیند قرعه‌کشی و تحویل خودرو با شفافیت بیشتری انجام شود. با این حال، بارها گزارش‌هایی از اختلال در سامانه، طولانی‌شدن نوبت‌ها و ابهام در معیارهای اولویت‌بندی خریداران منتشر شده است.
نظرات کاربران