به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، صنعت خودروسازی ایران در سال‌های اخیر بخش قابل‌توجهی از قطعات ساده و میان‌رده خودرو را در داخل تولید کرده است. اما در حوزه فناوری‌های پیشرفته، از جمله واحد کنترل الکترونیکی موتور و سامانه‌های ایمنی، همچنان به واردات وابسته است. این وابستگی دوگانه، هم بر قیمت تمام‌شده خودرو اثر می‌گذارد و هم بر زمان تحویل آن به مشتری.
دلیل این شکاف روشن است. قطعات ساده مانند بدنه، صندلی و سیستم برق داخلی، فناوری نسبتاً قدیمی دارند و تولید آن‌ها در داخل کشور مقرون‌به‌صرفه است. اما قطعات هوشمند مانند چیپ‌های کنترلی، حسگرهای ایمنی و نرم‌افزار مدیریت موتور، به دانش فنی و زنجیره تأمین جهانی نیاز دارند که تحریم‌ها دسترسی به آن را محدود کرده است.
کجای زنجیره تولید هنوز وابسته است؟
کارشناسان صنعت خودرو می‌گویند بخش عمده وابستگی امروز در لایه الکترونیک خودرو متمرکز شده، نه در بدنه یا مکانیک آن. خودروی تولید داخل از نظر ظاهری ایرانی به نظر می‌رسد، اما مغز تصمیم‌گیری آن، یعنی واحد کنترل موتور، همچنان از منابع خارجی یا با واسطه تأمین می‌شود. هر مشکلی در این زنجیره واردات، مستقیماً خط تولید را کند می‌کند.
کندی خط تولید برای مشتری به معنای صف انتظار طولانی‌تر است. وقتی یک قطعه کلیدی با تأخیر می‌رسد، خودروساز یا تولید را متوقف می‌کند یا خودرو را بدون آن قطعه و به‌صورت ناقص تحویل می‌دهد. هر دو حالت، هزینه نهایی خودرو برای خریدار را بالا می‌برد.
این وابستگی چه اثری روی جیب خریدار دارد؟
برای خریدار خودرو، این گزارش یک پیام ساده دارد؛ نوسان قیمت خودروهای داخلی فقط به نرخ ارز یا تورم عمومی مربوط نیست. بخشی از آن به در دسترس‌بودن یا نبودن قطعات وارداتی خاص وابسته است. به همین دلیل، قیمت برخی مدل‌ها حتی در دوره‌های باثبات ارزی هم نوسان نشان می‌دهد.
مسئله دیگر، کیفیت و ایمنی است. سامانه‌های ایمنی مانند ترمز ضدقفل یا کیسه هوا به دقت بالای قطعات الکترونیکی وابسته‌اند. اگر تامین این قطعات از مسیرهای غیررسمی و بدون استاندارد کافی انجام شود، ریسک افت کیفیت افزایش می‌یابد؛ نکته‌ای که نهادهای نظارتی صنعت خودرو باید آن را رصد کنند.
صنعت خودروسازی ایران از دهه ۱۳۸۰ زیر فشار تحریم‌های بین‌المللی قرار گرفته و در این مدت، مسیر داخلی‌سازی قطعات را به‌عنوان راهبرد اصلی خود دنبال کرده است. بررسی‌های صنعتی نشان می‌دهد این مسیر در حوزه قطعات مکانیکی تا حد زیادی جواب داده، اما در حوزه فناوری‌های نرم و الکترونیک هوشمند، هنوز فاصله معناداری با استانداردهای جهانی باقی مانده است.
نظرات کاربران