به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، به نقل از بنکر، سیف، کارشناس ارشد بانکی، در تحلیلی تازه اعلام کرد ناترازی بانک‌ها بدون اصلاح رابطه دولت و بانک برطرف نمی‌شود. این اظهارنظر روز یکشنبه ۲۲ شهریور (۱۳ سپتامبر (۲۲ شهریور ۱۴۰۵)) مطرح شد و بار دیگر یکی از قدیمی‌ترین چالش‌های نظام بانکی کشور را به صدر توجه بازگرداند.
ناترازی بانکی یعنی دارایی‌ها و بدهی‌های بانک‌ها با هم هم‌خوانی ندارد. بخشی از این شکاف از تکالیفی می‌آید که دولت بر عهده بانک‌ها گذاشته، مثل پرداخت تسهیلات تکلیفی یا تسویه‌نشدن بدهی دولت به بانک‌ها. نتیجه این وضعیت ساده است؛ بانک‌ها برای جبران کمبود منابع خود، از بانک مرکزی برداشت اضافه می‌کنند و همین موضوع پایه رشد نقدینگی در اقتصاد می‌شود.
چرا ابزار پولی به‌تنهایی کافی نیست
بانک مرکزی برای مهار این وضعیت از چند ابزار استفاده می‌کند؛ از جمله افزایش نرخ ذخیره قانونی، یعنی سهمی از سپرده‌های مردم که بانک‌ها باید نزد بانک مرکزی نگه دارند و نمی‌توانند وام بدهند. کنترل رشد ترازنامه بانک‌ها و مدیریت اضافه‌برداشت آن‌ها از دیگر ابزارهای رایج است. به گفته سیف، این سیاست‌ها تنها زمانی اثر پایدار می‌گذارند که علت اصلی، یعنی نحوه تعامل مالی دولت با بانک‌ها، هم اصلاح شود. در غیر این صورت، فشار به‌جای حل‌شدن، فقط جابه‌جا می‌شود.
این تحلیل به نوسان نرخ ارز و انتظارات تورمی هم اشاره دارد. وقتی مردم انتظار دارند قیمت‌ها بالا برود، سرعت خرج‌کردن پول افزایش می‌یابد و همین رفتار، تورم را تشدید می‌کند. ناترازی بانکی این چرخه را تقویت می‌کند، چون نقدینگی اضافه از مسیر برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی وارد اقتصاد می‌شود.
پیامد برای زندگی روزمره
برای یک خانوار معمولی، این بحث دور از دسترس به نظر می‌رسد اما اثرش مستقیم است. رشد پایدار نقدینگی معمولاً با کاهش قدرت خرید ریال و فشار بر بازارهایی مثل ارز و طلا همراه بوده است. نرخ سود سپرده‌ها و توان بانک‌ها برای پرداخت تسهیلات هم به همین تعادل مالی وابسته است.
این هشدار تازه نیست. کارشناسان بانکی طی سال‌های اخیر بارها به رابطه مالی دولت و بانک‌ها به‌عنوان یکی از دلایل ساختاری ناترازی اشاره کرده‌اند. آنچه در این اظهارنظر تازه است، تأکید صریح بر این نکته است که بدون اصلاح این رابطه، هیچ بسته سیاست پولی به‌تنهایی نتیجه پایدار نخواهد داد.
نظرات کاربران