به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مرکز آمار ایران تورم نقطه‌به‌نقطه اجاره مسکن در مرداد ۱۴۰۵ را ۳۱.۸ درصد اعلام کرد. این رقم پایین‌ترین سطح تورم اجاره از آذر ۱۴۰۱ است، زمانی که این شاخص برای آخرین‌بار زیر ۳۲ درصد ثبت شده بود. به بیان ساده، افزایش اجاره‌بها نسبت به سال قبل کندتر شده، اما این کندی به معنای ارزان شدن اجاره یا توقف رشد آن نیست.
در نگاه نخست این آمار می‌تواند به معنای فروکش کردن فشار بازار اجاره تفسیر شود. اما بیت‌الله ستاریان، کارشناس بازار مسکن، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز تصویر متفاوتی ارائه کرده است. به گفته او، بخشی از مستاجران کم‌توان دیگر یارای پرداخت اجاره‌های جدید را ندارند و به همین دلیل بازار اجاره کلان‌شهرها را ترک کرده‌اند.
مهاجرت معکوس مستاجران
ستاریان این پدیده را مهاجرت معکوس می‌نامد. منظور از این اصطلاح، بازگشت خانوارهای کم‌درآمد از کلان‌شهرها به شهرهای کوچک‌تر یا مناطق حاشیه‌ای است، جایی که اجاره‌بها به مراتب پایین‌تر است. به بیان دیگر، افت آماری تورم اجاره لزوما نتیجه تعادل میان عرضه و تقاضا نیست؛ بلکه می‌تواند بازتاب خروج بخشی از تقاضا از بازار رسمی مسکن شهرهای بزرگ باشد.
این نکته برای فهم شاخص تورم اهمیت دارد. اجاره‌بهای خانوارهایی که هر سال قرارداد خود را در همان محل تمدید می‌کنند، در نمونه‌گیری آماری باقی می‌ماند. اما خانوارهایی که به‌کلی از بازار اجاره کلان‌شهرها خارج می‌شوند، از این نمونه حذف می‌شوند. نتیجه این است که فشار واقعی اجاره بر کسانی که همچنان در شهر مانده‌اند، در میانگین آماری کمتر از واقعیت دیده می‌شود.
فاصله درآمد و اجاره‌بها
به گفته ستاریان، دلیل اصلی این وضعیت، فاصله فزاینده میان رشد درآمد خانوار و رشد اجاره‌بهاست. در سال‌های اخیر اجاره مسکن در تهران و دیگر کلان‌شهرها با سرعتی بیشتر از رشد حقوق و دستمزد افزایش یافته است. این شکاف، توان اجاره‌نشینی خانوارهای کم‌درآمد را در محدوده محل کار یا زندگی پیشین آنها از بین برده است.
بر همین اساس، کاهش عدد تورم اجاره را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه بهبود وضعیت مستاجران دانست. کارشناسان بازار مسکن معتقدند تا زمانی که فاصله میان دستمزد و اجاره‌بها ترمیم نشود، روند مهاجرت معکوس ادامه خواهد داشت و ترکیب جمعیتی مستاجران در کلان‌شهرها تغییر خواهد کرد.
نظرات کاربران