به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس ستاد نوسازی ناوگان کشور روز جمعه ۱۸ سپتامبر (۲۷ شهریور) اعلام کرد مشوق‌های فعلی طرح اسقاط خودرو برای ایجاد انگیزه واقعی کافی نیست. به گفته او، اگر مبلغ مشوق برای خودروهای بالای ۲۰ سال به ۵۰۰ میلیون تومان برسد، مالکان انگیزه بیش‌تری برای اسقاط پیدا می‌کنند. این یعنی رقم‌های کنونی، که به‌مراتب پایین‌تر از این سطح است، عملاً کارساز نبوده‌اند.
طرح اسقاط خودروهای فرسوده سال‌هاست با هدف کاهش آلودگی هوا و خروج خودروهای ناایمن از جاده‌ها دنبال می‌شود. در این طرح، مالک خودروی بالای ۲۰ سال، خودرو را تحویل می‌دهد و در ازای آن مبلغی نقدی یا امتیاز خرید خودروی نو دریافت می‌کند. برای خانواری که سال‌هاست با یک خودروی فرسوده رانندگی می‌کند، این مشوق باید فاصله قیمتی تا خودروی جایگزین را پر کند؛ اما داده‌های میدانی نشان می‌دهد این فاصله هنوز بسیار زیاد است.
چرا رقم فعلی مشوق پاسخگو نیست
قیمت خودروهای صفر و حتی کارکرده در بازار آزاد، طی ۲ سال اخیر رشد مستمر داشته است. در چنین شرایطی، مشوقی که ارزش واقعی آن ثابت مانده، هر سال قدرت خرید کم‌تری برای مالک خودروی فرسوده باقی می‌گذارد. رئیس ستاد نوسازی ناوگان تأکید کرد فقط با افزایش رقم مشوق به سطحی که با تورم بازار خودرو هم‌خوانی داشته باشد، می‌توان انتظار مشارکت گسترده‌تر مردم را داشت.
دوگانگی بازار آزاد و بازار دولتی
بخشی از مشکل ریشه در دوگانگی قیمت‌گذاری خودرو دارد. قیمت کارخانه‌ای بسیاری از خودروهای داخلی به‌طور دستوری تعیین می‌شود، در حالی که قیمت واقعی در بازار آزاد چند برابر آن است. مالک خودروی فرسوده که مشوق نقدی می‌گیرد، برای خرید خودروی جایگزین باید یا در قرعه‌کشی خودروهای کارخانه‌ای شرکت کند یا با قیمت بازار آزاد، مابه‌التفاوت سنگینی بپردازد. همین شکاف، اثر تشویقی طرح را در عمل خنثی می‌کند.
برای مخاطب عادی، این وضعیت به‌معنای ادامه دوراهی قدیمی است: نگه‌داشتن خودروی فرسوده و تحمل هزینه‌های تعمیر و سوخت بیشتر، یا صرف بخش بزرگی از پس‌انداز برای خودرویی که قیمت آن هم‌چنان در نوسان است. کارشناسان معتقدند بدون هماهنگی بین رقم مشوق، ارزش خودروی اسقاطی و قیمت واقعی بازار، مشارکت در طرح محدود باقی می‌ماند.
طرح اسقاط خودروهای فرسوده در ایران بارها بازنگری شده، اما هیچ‌گاه به شکل پایدار اجرا نشده است. در دوره‌های قبلی نیز رقم مشوق‌ها با تأخیر به‌روزرسانی شده و همواره یک گام از رشد قیمت خودرو در بازار آزاد عقب مانده است. تجربه نشان می‌دهد بدون تغییر ساختاری در نحوه قیمت‌گذاری خودرو، هر رقم مشوقی می‌تواند به‌سرعت اثر خود را از دست بدهد.
نظرات کاربران