به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مصوبه سقف ۲۵ درصدی افزایش اجاره‌بها با هدف مهار رشد هزینه مسکن اجرا شده است. اما در نمونه‌ای واقعی، یک مستأجر پس از پایان قرارداد با مخالفت مالک برای تمدید بر اساس همین سقف مواجه شده و حکم تخلیه ملک صادر شده است. این تجربه نشان می‌دهد فاصله میان مصوبه روی کاغذ و رفتار واقعی بازار اجاره، چقدر گسترده است.
این موضوع همین حالا اهمیت دارد چون فصل تمدید قراردادهای اجاره از مهرماه آغاز می‌شود. هر سال شمار زیادی از خانوارهای مستأجر باید در همین بازه، قرارداد تازه امضا کنند یا محل زندگی خود را تغییر دهند. اگر الگوی تخلیه به‌جای تمدید در سطح گسترده تکرار شود، هزینه واقعی اسباب‌کشی و ودیعه جدید برای این خانوارها بیشتر از منفعت سقف قانونی خواهد بود.
چرا مالکان تمدید را نمی‌پذیرند
سقف ۲۵ درصدی، نرخ افزایش اجاره را از رشد واقعی قیمت مسکن و اجاره در بازار آزاد جدا می‌کند. وقتی فاصله میان این دو رقم زیاد باشد، برای مالک صرفه اقتصادی بیشتری دارد که قرارداد را تمدید نکند و ملک را به مستأجر جدید با نرخ روز اجاره دهد. عدم تمدید قرارداد، از نظر قانونی مسیر ساده‌تری نسبت به دور زدن مستقیم سقف است؛ به همین دلیل بسیاری از مالکان همین گزینه را انتخاب می‌کنند.
نتیجه برای مستأجر روشن است: به‌جای اجاره ارزان‌تر، او با هزینه اسباب‌کشی، ودیعه جدید و جست‌وجوی مسکن دیگر روبه‌رو می‌شود. در بسیاری از شهرهای بزرگ، ودیعه مسکن هم‌زمان با رشد اجاره بالا رفته و تأمین آن برای خانوارهای با درآمد ثابت دشوارتر شده است. سقفی که برای کاهش فشار مالی مستأجران طراحی شده، در این نمونه به افزایش نگرانی درباره ثبات محل سکونت تبدیل شده است.
مسیر پیش رو برای بازار اجاره
داده‌های میدانی نشان می‌دهد اجرای یک‌دست سقف ۲۵ درصدی در سراسر بازار اجاره هنوز فاصله دارد. نبود ابزار نظارتی برای مقابله با عدم تمدید قرارداد، محتمل‌ترین دلیل این فاصله است. انتظار می‌رود اگر این خلأ باقی بماند، تعداد مواردی مانند حکم تخلیه یادشده در ماه‌های آینده بیشتر شود.
سقف افزایش اجاره در سال‌های اخیر به‌عنوان ابزار حمایتی از مستأجران در برابر رشد سریع اجاره‌بها معرفی شد. تجربه بازار مسکن نشان داده سیاست‌های مشابه در نبود ضمانت اجرایی کافی، می‌توانند اثر معکوس داشته باشند. تصمیم نهایی درباره کارآمدی این سقف، به رفتار مالکان و مستأجران در فصل تمدید قراردادهای پیش رو بستگی دارد.
نظرات کاربران