به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) اعلام کرد قیمت جهانی مواد غذایی در ماه سپتامبر بالا رفته است. به گفته این سازمان، شاخص قیمت غذا اکنون در بالاترین سطح خود از حدود ۴ سال پیش قرار دارد. فائو دو عامل را در این افزایش مؤثر می‌داند: اختلال در زنجیره حمل‌ونقل کالا و نگرانی از اثر شرایط آب‌وهوایی بر محصولات کشاورزی.
اهمیت این خبر در زمان آن است. سطح فعلی قیمت‌ها به دوره‌ای نزدیک شده که بازار جهانی غذا در سال ۲۰۲۲ رکورد تاریخی خود را ثبت کرد. برای کشوری مانند ایران که بخشی از غلات، دانه‌های روغنی و روغن خوراکی خود را وارد می‌کند، گران‌تر شدن این کالاها در بازار جهانی یعنی نیاز به ارز بیش‌تر برای خرید همان مقدار کالا.
چه چیزی قیمت‌ها را بالا برد؟
نخستین عامل، اختلال لجستیکی است. یعنی کالا به‌موقع یا با هزینه معمول از مزرعه و انبار به بندر مقصد نمی‌رسد. وقتی کرایه حمل و زمان جابه‌جایی افزایش پیدا کند، این هزینه در نهایت به قیمت تمام‌شده محصول اضافه می‌شود.
عامل دوم، نگرانی‌های آب‌وهوایی است. خشکسالی، بارش نامنظم یا گرمای شدید در مناطق اصلی کشت، چشم‌انداز برداشت را مبهم می‌کند. در چنین شرایطی خریداران بزرگ برای تأمین نیاز آینده زودتر وارد بازار می‌شوند و همین تقاضای پیش‌دستانه، فشار خرید را بر قیمت‌ها بیش‌تر می‌کند.
اثر بر بازار داخلی
شاخص قیمت غذای فائو سبدی از ۵ گروه اصلی را دنبال می‌کند: غلات، روغن‌های گیاهی، لبنیات، گوشت و شکر. تغییر این شاخص معمولاً با چند ماه فاصله در قیمت کالاهای وارداتی کشورها دیده می‌شود. به همین دلیل، داده‌های امروز بیش‌تر نشانه‌ای از هزینه واردات در ماه‌های پیش‌رو است تا قیمت‌های همین هفته.
در اقتصاد ایران، هزینه واردات کالاهای اساسی با نرخ ارز گره خورده است. افزایش قیمت دلاری این کالاها در کنار نوسان نرخ ارز در بازار داخلی، می‌تواند هزینه تأمین را از دو سو بالا ببرد. میزان انتقال این فشار به قیمت مصرف‌کننده به سیاست‌های ارزی و ذخایر کالایی کشور بستگی دارد.
نگاهی به پیشینه
شاخص جهانی غذا در مارس ۲۰۲۲ و هم‌زمان با آغاز جنگ اوکراین به اوج تاریخی خود رسید. اوکراین و روسیه از صادرکنندگان بزرگ گندم و روغن آفتابگردان هستند. پس از آن، قیمت‌ها به‌تدریج اصلاح شد و تا مدتی روند نزولی داشت. داده‌های تازه نشان می‌دهد این روند اکنون معکوس شده است. ادامه یا توقف آن به وضعیت برداشت محصول در ماه‌های آینده و رفع گره‌های حمل‌ونقل بستگی خواهد داشت.
نظرات کاربران