به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مجید گودرزی، کارشناس بازار مسکن، سه عامل اصلی بحران فعلی این بازار را برشمرد. نخست، دولت آمار رسمی قیمت مسکن را منتشر نمی‌کند. دوم، بخشی از فروشندگان از فاصله میان هزینه ریالی ساخت و قیمت‌گذاری دلاری استفاده می‌کنند. سوم، نظام بانکی در تأمین مالی ساخت‌وساز نقش مؤثری ندارد.
اهمیت این ارزیابی برای خانوارها روشن است. وقتی قیمت خانه به نرخ ارز وابسته می‌شود، هر جهش دلار به قیمت مسکن منتقل می‌شود. در مقابل، کاهش نرخ ارز لزوماً قیمت را پایین نمی‌آورد. این وضعیت فاصله درآمد ریالی خانوار با قیمت خانه را بیش‌تر می‌کند و برنامه‌ریزی برای خرید یا اجاره را دشوارتر می‌سازد.
تولید ریالی، فروش دلاری
گودرزی از «سوءاستفاده» از شکاف ریال و دلار در قیمت‌گذاری مسکن انتقاد کرد. منظور از این شکاف آن است که بخش مهمی از هزینه ساخت، مانند دستمزد، زمین و مصالح داخلی، به ریال پرداخت می‌شود. با این حال قیمت فروش واحد نهایی معمولاً بر پایه نرخ دلار بازار آزاد تعیین می‌شود.
نتیجه این سازوکار، حاشیه سودی است که با هزینه واقعی تولید تناسب ندارد. در این کشمکش، فروشنده به انتظارات تورمی تکیه می‌کند و خریدار با درآمد ثابت ریالی، قدرت چانه‌زنی کمی دارد. انتظارات تورمی یعنی پیش‌بینی جامعه از گرانی‌های آینده، که خود به افزایش قیمت امروز دامن می‌زند.
خلأ آمار و غیبت بانک‌ها
این کارشناس نبود آمار رسمی را «ترک فعل آشکار دولت» خواند. انتشار منظم گزارش‌های رسمی قیمت و معاملات مسکن در سال‌های اخیر با وقفه‌های طولانی همراه بوده است. بدون این داده‌ها، خریدار و فروشنده مرجع مشترکی برای سنجش قیمت ندارند و قیمت‌های پیشنهادی آگهی‌ها جای آمار واقعی را می‌گیرد.
گودرزی همچنین از «بی‌عملی نظام بانکی» در تأمین مالی ساخت‌وساز سخن گفت. سازنده‌ای که به تسهیلات ارزان و بلندمدت دسترسی ندارد، یا ساخت را کند می‌کند یا هزینه تأمین مالی گران را به قیمت فروش اضافه می‌کند. هر دو مسیر عرضه را محدود می‌کند و فشار قیمتی را در سمت خریدار نگه می‌دارد.
مجموع این سه عامل نشان می‌دهد که مسئله بازار مسکن تنها نوسان قیمت نیست و به ساختار قیمت‌گذاری و تأمین مالی برمی‌گردد. انتظار می‌رود تا زمانی که داده‌های رسمی شفاف منتشر نشود و مسیر تأمین مالی ساخت تغییر نکند، وابستگی قیمت مسکن به نرخ ارز ادامه یابد.
نظرات کاربران