به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، عرضه جدید محصولات ایران‌خودرو هنوز به پایان نرسیده، اما آمارها از بازگشت پدیده‌ای آشنا در بازار خودرو حکایت دارد؛ «لاتاری خودرو». تنها در دو روز ابتدایی این مرحله از فروش، حدود چهار میلیون و ۶۰۰ هزار نفر اقدام به ثبت‌نام کرده‌اند و با توجه به ادامه‌دار بودن فرآیند ثبت‌نام تا پایان روز شنبه، انتظار می‌رود این رقم باز هم افزایش یابد. حجم بالای تقاضا نشان می‌دهد این مرحله از فروش ایران‌خودرو در حال نزدیک‌شدن به رکوردهای سال‌های گذشته است؛ دوره‌هایی که خرید خودرو بیش از آنکه مصرفی باشد، به یک فرصت سودآور تبدیل شده بود.
یادآوری رکوردهای تاریخی ثبت‌نام
بیشترین تعداد متقاضی خرید خودرو به دی‌ماه سال ۱۴۰۱ بازمی‌گردد؛ زمانی که ۱۱ میلیون نفر تنها در یک مرحله از فروش ایران‌خودرو ثبت‌نام کردند. پیش از آن نیز در سال ۱۳۹۹، بیش از هفت میلیون نفر برای خرید خودرو صف کشیده بودند. این در حالی است که از ابتدای سال جاری، تب ثبت‌نام‌های میلیونی فروکش کرده بود و در طرح فروش تیرماه امسال، تعداد متقاضیان ایران‌خودرو به حدود ۵۰۰ هزار نفر رسید. حالا اما عرضه جدید بزرگ‌ترین خودروساز کشور، بار دیگر خاطره صف‌های طولانی و میلیونی را زنده کرده است.
حذف حساب‌های وکالتی؛ جرقه اول بازگشت تقاضا
نخستین عامل مؤثر در بازگشت موج تقاضا، حذف شرط بلوکه‌کردن پول در حساب‌های وکالتی است. این شرط از اواخر سال ۱۴۰۱ و با هدف کنترل تقاضای کاذب اعمال شد و متقاضیان را ملزم می‌کرد مبلغی مشخص را در حساب وکالتی مسدود کنند؛ رقمی که ابتدا از ۱۰۰ میلیون تومان آغاز شد و در مقاطعی تا ۳۳۰ میلیون تومان نیز افزایش یافت. این سیاست توانست تا حد زیادی از حضور تقاضای سوداگرانه جلوگیری کند، چراکه شرکت در طرح‌های فروش دیگر بدون تمکن مالی ممکن نبود. با حذف این شرط در طرح جدید فروش ایران‌خودرو، بار دیگر بخش بزرگی از متقاضیان بالقوه به بازار بازگشته‌اند.
اختلاف قیمت کارخانه و بازار؛ محرک اصلی سوداگران
عامل دوم و شاید مهم‌تر، افزایش دوباره اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودرو است. در یک سال گذشته این شکاف تا حد زیادی کاهش یافته بود، اما رشد نرخ دلار، تورم عمومی و تشدید انتظارات تورمی، بار دیگر فاصله قیمتی را افزایش داده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد اختلاف قیمت کارخانه و بازار ۱۲ مدل خودروی عرضه‌شده در این مرحله از فروش ایران‌خودرو به حدود ۵۵۳ میلیون تومان، معادل ۴۲.۳ درصد رسیده است. این در حالی است که در تیرماه امسال، اختلاف قیمت خودروهای داخلی به‌طور میانگین حدود ۹۶ میلیون تومان، معادل ۱۱ درصد بود؛ موضوعی که در آن مقطع از کاهش تدریجی رانت خودرو حکایت داشت.
سود جذاب، صف‌های طولانی
در چنین شرایطی، شکل‌گیری دوباره صف‌های میلیونی چندان دور از انتظار نیست. اختلاف قابل توجه قیمت کارخانه و بازار این امکان را فراهم می‌کند که برندگان قرعه‌کشی، با خرید خودرو از کارخانه و فروش آن در بازار، سودی بین ۳۱.۳ درصد تا حتی ۵۸ درصد کسب کنند. همین چشم‌انداز سودآوری، انگیزه اصلی هجوم متقاضیان به طرح‌های فروش شده و بار دیگر خودرو را از یک کالای مصرفی به یک ابزار کسب سود کوتاه‌مدت تبدیل کرده است.
در نهایت، مجموعه این عوامل نشان می‌دهد «لاتاری خودرو» بار دیگر به بازار بازگشته است؛ پدیده‌ای که ریشه آن را باید در سیاست‌های فروش، شکاف قیمتی و شرایط تورمی اقتصاد جست‌وجو کرد. تا زمانی که اختلاف قیمت کارخانه و بازار پابرجاست و محدودیت‌های مالی از مسیر ثبت‌نام برداشته می‌شود، صف‌های میلیونی و تقاضای سوداگرانه همچنان یکی از ویژگی‌های بازار خودرو ایران باقی خواهد ماند.
نظرات کاربران