به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رشد شتابان شهرنشینی در ایران طی دهه‌های گذشته، حالا به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های توسعه شهری تبدیل شده است. عبدالرضا گلپایگانی، مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، با اشاره به افزایش جمعیت شهری از ۱۷ میلیون نفر در سال ۱۳۵۵ به حدود ۷۰ میلیون نفر در سال جاری، تأکید می‌کند که این رشد با اسناد آمایش سرزمین همخوانی نداشته و نتیجه آن، گسترش کلانشهرها و شکل‌گیری بافت‌های ناکارآمد بوده است. به گفته او، تعداد شهرهای کشور در این مدت از ۳۲۰ به بیش از ۱۲۰۰ شهر و شمار کلانشهرها از یک به ۱۰ شهر رسیده است؛ رشدی که بیش از آنکه برنامه‌محور باشد، واکنشی و شتاب‌زده بوده است.
ضرورت ساماندهی ۲۰ میلیون نفر ساکن در بافت‌های ناکارآمد شهری
گلپایگانی با بیان اینکه هم‌اکنون حدود ۲۰ میلیون نفر در بافت‌های ناکارآمد زندگی می‌کنند، این بافت‌ها را شامل بافت‌های فرسوده، تاریخی، حاشیه‌ای، سکونتگاه‌های غیررسمی و پهنه‌های در معرض خطر دانست. به گفته او، بخشی از این بافت‌ها به دلیل ناپایداری کالبدی و بخشی دیگر به علت دور ماندن از فرآیندهای مقاوم‌سازی، به سمت ناکارآمدی سوق پیدا کرده‌اند.
بازتنظیم و ارتقای کیفیت و فضای شهری، هدف بازآفرینی شهری است
معاون وزیر راه و شهرسازی معتقد است مسئله اصلی شهرهای ایران در ۳۰ سال آینده، نه رشد جمعیت، بلکه بازتنظیم شهرهای موجود خواهد بود. بازآفرینی شهری در این چارچوب، به معنای شناخت ظرفیت‌های درونی شهرها، ارتقای کیفیت فضاهای شهری و اصلاح ساختارهای رفت‌وآمدی با هدف بهبود کیفیت زندگی شهروندان تعریف می‌شود.
جزئیات جمعیت ساکن در بافت‌های ناکارآمد
بر اساس آمار ارائه‌شده، حدود ۱۱ میلیون نفر در بافت‌های فرسوده، ۷.۵ میلیون نفر در سکونتگاه‌های غیررسمی و حاشیه‌ای، ۲.۵ میلیون نفر در بافت‌های تاریخی و ۲۵۰ هزار نفر در پهنه‌های در معرض خطر سکونت دارند. بخشی از این جمعیت نیازمند جابه‌جایی به مناطق امن و بخشی دیگر نیازمند نوسازی و بهسازی هستند.
مسکن، نوسازی و چالش همراهی نظام بانکی
گلپایگانی با اشاره به وجود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار واحد مسکونی خارج از روال مهندسی در بافت‌های ناکارآمد، تأکید کرد که نوسازی این واحدها می‌توانست بخش عمده‌ای از نیاز مسکن کشور را پوشش دهد. او در عین حال، ضعف همراهی نظام بانکی در پرداخت تسهیلات نوسازی را یکی از دلایل کندی تحقق اهداف برنامه هفتم دانست.
سنددار کردن سکونتگاه‌های غیررسمی و مقابله با ساخت‌وساز غیرمجاز
به گفته مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، تصویب لایحه سنددار کردن اراضی فاقد سند در بافت‌های ناکارآمد، گامی مهم برای ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی و جلوگیری از گسترش حاشیه‌نشینی است. همزمان، عدم برخورد نهادهای متولی با ساخت‌وسازهای غیرمجاز، جرم‌انگاری شده و مدیران مربوطه موظف به پاسخگویی خواهند بود.
در نهایت، مجموعه سیاست‌ها و برنامه‌های مطرح‌شده نشان می‌دهد بازآفرینی شهری به یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری در حوزه مسکن و شهرسازی تبدیل شده است. با این حال، تحقق اهداف آن نیازمند هماهنگی نهادی، تأمین مالی پایدار، همراهی نظام بانکی و مشارکت فعال ساکنان است؛ مؤلفه‌هایی که بدون آن‌ها، چالش بافت‌های ناکارآمد همچنان پابرجا خواهد ماند.
نظرات کاربران