به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بخشی از پول‌های نامشروع در اقتصاد ایران مسیر خود را به سمت بازار مسکن باز می‌کند و همین مسیر می‌تواند سطح قیمت‌ها را در برخی محله‌ها جابه‌جا کند. وقتی ملکی با پول کثیف و بدون پیوند با توان واقعی خریدار معامله می‌شود، رقم آن معامله به‌عنوان مبنای قیمت‌گذاری واحدهای مشابه در همان منطقه ثبت می‌شود. نتیجه این است که خانواده‌هایی با درآمد و پس‌انداز عادی باید با قیمت‌هایی رقابت کنند که ریشه در عرضه و تقاضای واقعی بازار ندارد.
چرا مسکن مقصد پول‌های کثیف است؟
املاک و مستغلات به دلایل مشخصی برای ورود پول‌های غیرقانونی به اقتصاد رسمی جذاب است. نقدشوندگی پایین ملک باعث می‌شود ردیابی مسیر پول دشوارتر شود؛ یعنی بر خلاف پول نقد یا ارز، خانه را نمی‌توان به‌سرعت و بی‌سروصدا نقد کرد. همین ویژگی، وقتی با امکان درج قیمت غیرواقعی در سند رسمی همراه شود، مسکن را به یکی از مسیرهای رایج تطهیر پول در بسیاری از اقتصادها تبدیل کرده است.
اثر یک معامله مشکوک بر محله
قیمت مسکن در ایران عمدتاً بر مبنای مقایسه با معاملات اخیر تعیین می‌شود؛ کارشناسان و مشاوران املاک قیمت هر واحد را با آخرین فروش‌های مشابه در همان محدوده می‌سنجند. این یعنی اگر ۱ واحد لوکس با پولی که منشأ نامشخص دارد، بالاتر از ارزش واقعی خرید و فروش شود، همان رقم به کف قیمتی جدید برای واحدهای مجاور تبدیل می‌شود. به این ترتیب، تقاضای غیرواقعی یک خریدار می‌تواند هزینه خرید یا اجاره را برای ده‌ها خانوار دیگر در همان منطقه افزایش دهد.
این اثر به‌ویژه در محله‌های کوچک و مناطق با عرضه محدود ملک لوکس محسوس‌تر است. در چنین بازارهایی، تعداد معاملات کم است و هر معامله سهم بزرگ‌تری در تعیین میانگین قیمت منطقه دارد. به همین دلیل، حتی چند معامله با پول مشکوک می‌تواند روند قیمت یک محله را برای ماه‌ها جابه‌جا کند، بدون آنکه تغییری در تقاضای واقعی مسکن رخ داده باشد.
بازار املاک سال‌هاست در ادبیات اقتصادی به‌عنوان یکی از مسیرهای شناخته‌شده برای تبدیل دارایی‌های نامشروع به دارایی رسمی معرفی می‌شود؛ این ویژگی مختص ایران نیست و در بسیاری از کشورها نیز دیده شده است. با این حال، در شرایطی که بخش مسکن با کمبود عرضه و نقدینگی سرگردان بالا روبه‌رو است، حتی حجم محدودی از پول‌های مشکوک می‌تواند اثر محسوسی بر سطح عمومی قیمت‌ها بگذارد.
برای مخاطب عادی، این موضوع در نهایت به یک پرسش ساده می‌رسد: چرا قیمت مسکن در برخی محله‌ها با سرعتی بیش از رشد درآمدها بالا می‌رود. بخشی از پاسخ را باید در تقاضای واقعی و کمبود عرضه جست‌وجو کرد؛ اما داده‌های موجود نشان می‌دهد سهمی از این افزایش، ریشه در معاملاتی دارد که هدف اصلی آن‌ها سکونت نیست، بلکه تطهیر دارایی است.
نظرات کاربران