به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، کارشناسان بازار مسکن از کارشکنی گروه‌های ذی‌نفع در مسیر افزایش عرضه زمین خبر می‌دهند. به گفته آن‌ها، همین کارشکنی یکی از دلایل اصلی تثبیت قیمت مسکن در سطوح بالا در کلان‌شهرهاست.
مسکن برای اکثر خانوارهای ایرانی بزرگ‌ترین هزینه زندگی و مهم‌ترین دارایی به‌شمار می‌رود. وقتی عرضه زمین محدود بماند، ساخت‌وساز کند می‌شود و قیمت واحدهای مسکونی بالا می‌ماند. این موضوع همین حالا اهمیت دارد چون توان خرید بخش بزرگی از خانوارها برای صاحب‌خانه شدن هر سال کم‌تر می‌شود.
چرا عرضه زمین قفل می‌ماند
زمین در شهرهای بزرگ ایران، به‌ویژه تهران، سهم بالایی از قیمت تمام‌شده مسکن دارد. برآورد کارشناسان این سهم را در برخی مناطق تا نیمی از قیمت نهایی واحد مسکونی نشان می‌دهد. این یعنی حتی اگر هزینه ساخت‌وساز ثابت بماند، تنها آزادسازی و عرضه زمین ارزان‌تر می‌تواند قیمت پایانی مسکن را به‌طور محسوس کاهش دهد.
بخشی از زمین‌های مناسب ساخت‌وساز در اختیار مالکان بزرگ و شرکت‌های سرمایه‌گذاری قرار دارد که تمایلی به عرضه سریع ندارند. نگه‌داشتن زمین برای این گروه‌ها رخ می‌دهد چون رشد قیمت زمین در بلندمدت، سودآورتر از فروش فوری است. این رفتار، فشار فروش در بازار زمین را کاهش می‌دهد و رقابت بر سر قیمت را از بین می‌برد.
فاصله میان طرح‌های دولتی و واقعیت بازار
طرح‌های دولتی مانند نهضت ملی مسکن، هدف ساخت انبوه واحدهای مسکونی ارزان را دنبال می‌کنند. اجرای این طرح‌ها بدون عرضه پیوسته زمین دولتی و شهری عملاً متوقف می‌شود. تأخیر در تحویل زمین به متقاضیان، یکی از دلایل اصلی عقب‌ماندن این طرح‌ها از زمان‌بندی اعلام‌شده است.
نتیجه مستقیم این کارشکنی برای خانوارها روشن است؛ اجاره‌بها و قیمت خرید مسکن با سرعتی بیش‌تر از رشد درآمد افزایش می‌یابد. بخش بزرگی از خانوارهای شهری اکنون سهم بزرگی از درآمد خود را صرف اجاره یا اقساط مسکن می‌کنند. محتمل‌ترین سناریو، بدون افزایش واقعی عرضه زمین، تعمیق همین شکاف میان درآمد و هزینه مسکن در ماه‌های آینده است.
بحث افزایش عرضه زمین برای کنترل قیمت مسکن، موضوع تازه‌ای در اقتصاد ایران نیست. طی سال‌های گذشته نیز طرح‌های مشابهی با هدف کاهش دخالت واسطه‌ها در بازار زمین مطرح شده بود، اما بخش زیادی از آن‌ها به دلیل نبود نظارت کافی نیمه‌کاره ماند.
نظرات کاربران