به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، طرح واگذاری زمین‌های خام دولتی برای ساخت مسکن ارزان، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. این طرح با وعده «رایگان بودن زمین» شکل گرفته، اما در عمل هزینه نهایی مسکن برای متقاضیان کاهش محسوسی نداشته است. بررسی روند ۲ دهه گذشته نشان می‌دهد این الگو بارها تکرار و هر بار با ناکامی همراه شده است.
از زمین ۹۹ساله تا امروز
۲ دهه پیش، ایده واگذاری زمین با قرارداد ۹۹ساله برای نخستین‌بار مطرح شد. هدف اصلی، حذف قیمت زمین از قیمت تمام‌شده مسکن بود. بر این اساس، زمین‌های بیرون از محدوده شهرها به‌عنوان بستر ساخت مسکن ارزان در نظر گرفته شد. اما فاصله این زمین‌ها از خدمات شهری، هزینه‌های زیرساخت را به‌شدت افزایش داد.
این هزینه‌های اضافه، از آب و برق تا جاده و حمل‌ونقل، عملاً به قیمت نهایی واحدها اضافه شد. به این ترتیب، صرفه‌ای که قرار بود از رایگان بودن زمین حاصل شود، در مراحل بعدی ساخت‌وساز از بین رفت. برای خریدار نهایی، تفاوت چندانی میان مسکن ساخته‌شده روی زمین رایگان و مسکن معمولی باقی نماند.
تکرار یک الگوی ناکام
طرح‌های مشابه در دهه‌های بعد نیز با همین سرنوشت روبه‌رو شدند. هر بار مسئولان مسکن، واگذاری زمین دولتی را راه‌حلی سریع برای ارزان‌سازی مسکن معرفی کردند. اما آمار ساخت‌وسازهای تکمیل‌شده در این زمین‌ها، همواره فاصله زیادی با اهداف اولیه داشته است. بخش بزرگی از پروژه‌ها یا نیمه‌تمام ماندند یا با تأخیر چندساله به بهره‌برداری رسیدند.
کارشناسان بازار مسکن می‌گویند رایگان بودن زمین، تنها یکی از اجزای هزینه ساخت مسکن است. هزینه مصالح، دستمزد و تأمین مالی نیز سهم بزرگی در قیمت نهایی دارند. بدون کنترل هم‌زمان این متغیرها، کاهش قیمت زمین به‌تنهایی نمی‌تواند قیمت مسکن را برای خانوارها ارزان کند.
برای مخاطب عادی، نکته اصلی این است که اعلام طرح‌های جدید زمین رایگان، لزوماً به معنای دسترسی سریع به مسکن ارزان نیست. تجربه ۲ دهه گذشته نشان می‌دهد فاصله میان وعده و تحویل واحد مسکونی، می‌تواند چند سال طول بکشد.
نظرات کاربران