به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، جریان ورود خودرو به بازار در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ کاهش یافته است. تولید و فروش سه خودروساز بزرگ داخلی پایین آمده است. شرکت‌های مونتاژی نیز تیراژ و عرضه کم‌تری داشته‌اند. محدودیت‌های مسیر واردات هم سهم خودروی خارجی را در بازار محدود نگه داشته است.
اهمیت این خبر در هم‌زمانی آن است. در سال‌های گذشته، وقتی یکی از مسیرهای تأمین کند می‌شد، مسیرهای دیگر بخشی از کمبود را جبران می‌کردند. اکنون هر سه مسیر با هم زیر فشار هستند. برای خانوارهایی که خودرو را هم وسیله رفت‌وآمد و هم بخشی از دارایی خود می‌دانند، این وضعیت پیامد مستقیم دارد: در بازاری که عرضه کم می‌شود و تقاضا ثابت می‌ماند، فاصله قیمت کارخانه و قیمت بازار معمولاً بیش‌تر می‌شود.
سه مسیر، یک فشار مشترک
مسیر نخست، تولید خودروسازان بزرگ است که بخش عمده خودروی بازار را تأمین می‌کنند. کاهش تولید و فروش این شرکت‌ها یعنی تعداد کم‌تری خودرو از طریق فروش کارخانه به دست مصرف‌کننده می‌رسد. اثر این کاهش ابتدا در خودروهای پرتقاضا و ارزان‌تر بازار دیده می‌شود، چون بیش‌ترین متقاضی را دارند.
مسیر دوم، شرکت‌های مونتاژی هستند. این شرکت‌ها قطعات را عمدتاً از خارج تأمین می‌کنند و در داخل سرهم می‌کنند. به همین دلیل تیراژ آن‌ها، یعنی تعداد خودرویی که در یک دوره تولید می‌کنند، به دسترسی به ارز و زنجیره تأمین قطعه وابسته است. کاهش تیراژ این گروه، بخش میانی بازار را که خریداران آن به دنبال جایگزینی برای خودروهای داخلی هستند، محدودتر کرده است.
مسیر سوم، واردات است. این مسیر قرار بود بخشی از کمبود عرضه را پوشش دهد و رقابت را در بازار افزایش دهد. اما محدودیت‌های موجود باعث شده سهم خودروی وارداتی در نیمه نخست سال کوچک بماند. نتیجه آن است که بار اصلی تأمین بازار همچنان بر دوش تولید داخلی مانده است.
کشمکش خریدار و فروشنده
در بازار خودرو، کاهش عرضه توازن میان خریدار و فروشنده را تغییر می‌دهد. وقتی تعداد خودروی در دسترس کم می‌شود، قدرت چانه‌زنی فروشنده بیش‌تر می‌شود. در عین حال، بخشی از تقاضا در ایران ماهیت مصرفی ندارد. گروهی از خریداران خودرو را ابزاری برای حفظ ارزش پول در برابر تورم می‌بینند و همین موضوع تقاضا را در دوره‌های کمبود عرضه بالا نگه می‌دارد.
برای فعالانی که روند بازار را دنبال می‌کنند، چند شاخص در نیمه دوم سال اهمیت دارد: آمار ماهانه تولید خودروسازان بزرگ، تغییر تیراژ مونتاژکاران، روند ثبت سفارش و ترخیص خودروی وارداتی، و فاصله قیمت کارخانه با قیمت بازار. داده‌های این شاخص‌ها نشان خواهد داد کاهش عرضه موقتی بوده یا به روندی پایدار تبدیل می‌شود.
بازار خودروی ایران سال‌هاست با شکاف عرضه و تقاضا روبه‌روست. روش‌هایی مانند قرعه‌کشی و فروش از طریق سامانه‌های یکپارچه برای مدیریت همین شکاف به کار رفته‌اند. کاهش هم‌زمان هر سه مسیر تأمین در نیمه نخست ۱۴۰۵ این شکاف قدیمی را بار دیگر به کانون توجه بازار بازگردانده است.
نظرات کاربران