به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، اجاره‌نشینی دیگر فقط تجربه زوج‌های جوان و دانشجویان نیست. بخشی از مستأجران امروز سال‌های بازنشستگی را می‌گذرانند و هنوز خانه‌ای از خود ندارند. این گروه با درآمدی ثابت یا ناپایدار، هر سال پشت میز تمدید قرارداد می‌نشیند.
اهمیت موضوع در برخورد دو روند است: هزینه سکونت سال‌به‌سال بالاتر می‌رود، اما درآمد پس از بازنشستگی معمولاً با همان سرعت رشد نمی‌کند. نتیجه این است که اجاره به بزرگ‌ترین قلم هزینه خانوار تبدیل می‌شود. پیامد آن برای خانواده‌ها روشن است: پرسش «سالمندی را کجا بگذرانیم» زودتر از گذشته مطرح می‌شود.
روایت یک مستأجر ۶۱ ساله
فرهاد ۶۱ سال دارد و بیش‌تر عمر کاری‌اش را در کارهای فنی و ساختمانی گذرانده است. با وجود سال‌ها کار، درآمدش هرگز به خرید خانه نرسید. او اکنون در یک اتاق کوچک زندگی می‌کند و خواسته‌اش را در سه چیز خلاصه می‌کند: اتاقی تمیز، اجاره‌ای که توان پرداختش را داشته باشد و صاحبخانه‌ای که او را به جابه‌جایی وادار نکند. خودش می‌گوید: «من دیگر آرزوی زیادی ندارم.»
روایت او یک نمونه است، اما الگویی آشنا را نشان می‌دهد. بسیاری از شغل‌های فنی و ساختمانی درآمد فصلی و نامنظم دارند. چنین درآمدی پس‌انداز منظم برای پیش‌پرداخت خرید خانه را دشوار می‌کند. ناهید، مستأجر دیگری در همین روایت‌ها، هم هر ماه با همین دغدغه پرداخت اجاره روبه‌روست.
چرا فشار بر سالمندان بیش‌تر است
در بازار اجاره، دو جزء تعیین‌کننده است: ودیعه، یعنی مبلغی که مستأجر نزد مالک می‌گذارد، و اجاره ماهانه. در دوره‌های تورمی، مالکان معمولاً ترجیح می‌دهند بخشی از ودیعه را به اجاره ماهانه تبدیل کنند. این تغییر برای کسی که حقوق ثابت ماهانه دارد، یعنی سهم بزرگ‌تری از درآمد هر ماه صرف سقف بالای سر می‌شود.
هزینه جابه‌جایی هم برای این گروه سنگین‌تر است. اسباب‌کشی فقط هزینه حمل نیست؛ دور شدن از خانواده، همسایه‌های آشنا و مراکز درمانی همیشگی نیز بخشی از این هزینه است. به همین دلیل، بسیاری از مستأجران مسن کوچک‌تر شدن خانه را به ترک محله ترجیح می‌دهند.
این روایت‌ها در زمینه‌ای بزرگ‌تر معنا پیدا می‌کنند. جمعیت ایران به سمت سالمندی پیش می‌رود و انتظار می‌رود سهم افراد بالای ۶۰ سال در سال‌های آینده افزایش یابد. اگر نرخ خانه‌دار شدن همزمان کاهش یابد، شمار سالمندان مستأجر نیز محتمل است بیش‌تر شود؛ موضوعی که هم برنامه‌ریزی مالی خانواده‌ها و هم سیاست‌گذاری مسکن را درگیر می‌کند.
نظرات کاربران