پایه پولی مجموع کل ارز در گردش یا نگهداری‌شده در ذخایر است. ارز در گردش شامل هر چیزی است که توسط عموم مردم نگهداری و استفاده می‌شود، در حالی که ذخایر به سپرده‌های بانک‌های تجاری و هرگونه پولی که این مؤسسات در بانک مرکزی نگهداری می‌کنند، اشاره دارد. این معیار عرضه پول به‌ندرت مورد استناد قرار می‌گیرد، زیرا شامل سایر اشکال پول غیرنقدی که در اقتصاد مدرن رایج هستند، نمی‌شود.
نکات کلیدی
- پایه پولی یک اقتصاد شامل تمام اسکناس‌ها و سکه‌های فیزیکی در گردش، به علاوه ذخایر بانکی نگهداری‌شده توسط بانک مرکزی است.
- پایه پولی گاهی به‌عنوان پول پرقدرت شناخته می‌شود، زیرا می‌تواند از طریق اثر ضریب پولی در سیستم بانکی ذخیره کسری گسترش یابد.
- پایه پولی بخشی از عرضه پول در یک اقتصاد است.
- اقتصاددانان معمولاً به معیارهای جامع‌تر عرضه پول مانند M1 و M2 به‌جای پایه پولی توجه می‌کنند.
- بسیاری از دولت‌ها می‌توانند پایه پولی خود را از طریق خرید و فروش اوراق قرضه دولتی مدیریت کنند.
درک پایه پولی
پایه پولی یکی از اجزای عرضه پول یک کشور است. این معیار به‌طور خاص به وجوه با نقدینگی بالا، شامل اسکناس‌ها، سکه‌ها و سپرده‌های جاری بانکی اشاره دارد. هنگامی که فدرال رزرو وجوه جدیدی برای خرید اوراق قرضه از بانک‌های تجاری ایجاد می‌کند، بانک‌ها شاهد افزایش ذخایر خود هستند که باعث گسترش پایه پولی می‌شود.
پایه پولی یک معیار پولی است که به‌طور گسترده مورد استناد قرار نمی‌گیرد و با عرضه پول متفاوت است، اما با این حال بسیار مهم است. این شامل کل عرضه ارز در گردش به علاوه بخش ذخیره‌شده از ذخایر بانک‌های تجاری در بانک مرکزی است. این گاهی به‌عنوان پول پرقدرت شناخته می‌شود، زیرا می‌تواند از طریق فرآیند بانکداری ذخیره کسری چند برابر شود.
پایه پولی معمولاً به سطوح مختلفی تقسیم می‌شود که به‌عنوان M0 تا M3 یا M4 نام‌گذاری می‌شوند، بسته به سیستم مورد استفاده، که هر کدام جنبه‌ای متفاوت از دارایی‌های یک کشور را نشان می‌دهند:
- M1: این یک معیار محدود از عرضه پول است که شامل ارز فیزیکی و ذخایر می‌شود. این معیار همچنین سپرده‌های دیداری، چک‌های مسافرتی و سایر سپرده‌های قابل‌بررسی را در بر می‌گیرد.
- M2: این محاسبه عرضه پول است که شامل تمام عناصر M1 به علاوه پول نزدیک، مانند سپرده‌های پس‌انداز، اوراق بهادار بازار پول، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و سایر سپرده‌های مدت‌دار است. این دارایی‌ها نسبت به M1 نقدینگی کمتری دارند و به‌عنوان ابزار مبادله مناسب نیستند، اما می‌توانند به‌سرعت به پول نقد یا سپرده‌های جاری تبدیل شوند.
- M3: این معیار عرضه پول شامل M2 به علاوه سپرده‌های مدت‌دار بزرگ، صندوق‌های بازار پول نهادی، قراردادهای بازخرید کوتاه‌مدت (ریپو) و دارایی‌های نقدشونده بزرگ‌تر است.
وجوه پایه پولی معمولاً در سطوح پایین‌تر عرضه پول، مانند M1 یا M2، که شامل پول نقد در گردش و دارایی‌های نقدشونده خاص مانند حساب‌های جاری و پس‌انداز است، نگهداری می‌شوند.
نکته مهم
فدرال رزرو از سال 2006 انتشار داده‌های مربوط به M3 را متوقف کرده است.
پایه پولی و عرضه پول
عرضه پول فراتر از پایه پولی گسترش می‌یابد و شامل دارایی‌های دیگری می‌شود که ممکن است نقدینگی کمتری داشته باشند. برای واجد شرایط بودن، وجوه باید به‌عنوان تسویه نهایی یک معامله در نظر گرفته شوند.
برای مثال، اگر شخصی برای پرداخت بدهی از پول نقد استفاده کند، آن معامله نهایی است. همچنین، نوشتن چک از حساب جاری یا استفاده از کارت نقدی نیز ممکن است نهایی تلقی شود، زیرا معامله توسط سپرده‌های نقدی واقعی پس از تسویه پشتیبانی می‌شود.
در مقابل، استفاده از اعتبار برای پرداخت بدهی به‌عنوان بخشی از پایه پولی محسوب نمی‌شود، زیرا این مرحله نهایی معامله نیست. استفاده از اعتبار صرفاً بدهی را از یک طرف (شخص یا کسب‌وکاری که پرداخت مبتنی بر اعتبار دریافت می‌کند) به صادرکننده اعتبار منتقل می‌کند.
پایه پولی و عرضه پول در مقیاس کوچک‌تر
پایه پولی شامل تمام اسکناس‌ها و سکه‌های در اختیار خانوارها و همچنین وجوه در حساب‌های سپرده است. عرضه پول یک خانوار ممکن است گسترش یابد تا شامل اعتبار موجود در کارت‌های اعتباری، بخش‌های استفاده‌نشده خطوط اعتباری و سایر وجوه قابل‌دسترسی که به بدهی قابل‌پرداخت تبدیل می‌شوند، باشد.
مدیریت پایه‌های پولی
بیشتر پایه‌های پولی توسط یک نهاد ملی، معمولاً بانک مرکزی یک کشور، کنترل می‌شوند. این نهاد معمولاً می‌تواند پایه پولی را از طریق عملیات بازار باز یا سیاست‌های پولی تغییر دهد. این کار می‌تواند با اجرای سیاست‌های انبساطی یا انقباضی انجام شود.
برای بسیاری از کشورها، دولت می‌تواند با خرید و فروش اوراق قرضه دولتی در بازار باز، کنترل محدودی بر پایه پولی داشته باشد.
مثال از پایه پولی
فرض کنید کشور Z دارای 600 میلیون واحد ارز در گردش عمومی و بانک مرکزی آن 10 میلیارد واحد ارز در ذخایر به‌عنوان بخشی از سپرده‌های بانک‌های تجاری دارد. در این صورت، پایه پولی کشور Z برابر با 10.6 میلیارد واحد ارز است.
تعریف پایه پولی چیست؟
پایه پولی یک کشور مجموع کل پولی است که بانک مرکزی آن ایجاد می‌کند. این شامل هر پولی که چاپ شده و در گردش است و همچنین هر پولی که در ذخایر بانک‌های تجاری و بانک مرکزی نگهداری می‌شود.
تفاوت بین عرضه پول M1 و M2 چیست؟
اصطلاح عرضه پول به مجموع کل ارز و دارایی‌های نقدشونده در اقتصاد یک کشور اشاره دارد. این شامل هر پول در گردش و همچنین سپرده‌های بانکی قابل‌تبدیل به پول نقد است. عرضه پول بر اساس نوع ارز به دسته‌هایی تقسیم می‌شود. برای مثال، M1 شامل پول فیزیکی (اسکناس و سکه) و پول نگهداری‌شده در ابزارهای نقدشونده مانند حساب‌های بانکی است. M2 دسته گسترده‌تری است که شامل همه موارد M1 به علاوه صندوق‌های بازار پول و سپرده‌های مدت‌دار کوتاه‌مدت، مانند گواهی سپرده (CD)، می‌شود.
پایه پولی کل ایالات متحده چقدر است؟
پایه پولی ایالات متحده تا ژوئیه 2023 حدود 5.52 تریلیون دلار تخمین زده شده است، طبق داده‌های فدرال رزرو.
فرمول پایه پولی چیست؟
فرمول محاسبه پایه پولی یک کشور با جمع کردن ارز در گردش و ذخایر به دست می‌آید: MB = CC + R. بنابراین، اگر 1 میلیارد دلار ارز در گردش و 2 میلیارد دلار در ذخایر وجود داشته باشد، پایه پولی 3 میلیارد دلار است.
تفاوت بین پایه پولی و عرضه پول چیست؟
پایه پولی یک کشور شامل هر ارز در گردش و همچنین پول نگهداری‌شده در ذخایر بانک‌ها و بانک مرکزی است. از سوی دیگر، عرضه پول یک کشور به مجموع کل پول در گردش اشاره دارد که شامل اسکناس‌ها، سکه‌ها و پول نگهداری‌شده توسط مصرف‌کنندگان در حساب‌های بانکی است.
نتیجه‌گیری
بانک‌های مرکزی وظایف متعددی برای اقتصادهای خود دارند. یکی از وظایف اصلی آن‌ها تأمین پول و ذخایر بانکی است. پولی که آن‌ها تأمین و به اقتصاد خود تزریق می‌کنند، پایه پولی نامیده می‌شود. پایه پولی در هر اقتصادی مهم است، زیرا برای تکمیل و تسویه معاملات و پرداخت بدهی‌ها استفاده می‌شود.
نظرات کاربران