به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار اجاره مسکن در نخستین روزهای پاییز وارد دوره‌ای کم‌تحرک‌تر شده است. فصل جابه‌جایی تابستانی به پایان رسیده و شمار قراردادهای تازه کاهش یافته است. اما این آرامش ظاهری، بار هزینه‌ای مستأجران را سبک نکرده است.
اهمیت این موضوع برای خانوارها روشن است. کم شدن تقاضا در پاییز معمولاً سرعت رشد اجاره‌بها را کند می‌کند، نه سطح آن را. به زبان ساده، اجاره‌ای که در تابستان بسته شده، دست‌کم تا ۱ سال آینده بخش ثابتی از هزینه خانوار خواهد بود. خانوارهایی که قرارداد تازه بسته‌اند، این هزینه را با قیمت‌های اوج فصل پذیرفته‌اند.
چرا بازار آرام شد؟
بازار اجاره در ایران الگوی فصلی روشنی دارد. بیش‌تر جابه‌جایی‌ها در ماه‌های پایانی بهار و طول تابستان انجام می‌شود. دلیل اصلی، هم‌زمانی آن با تعطیلی مدارس و آغاز سال تحصیلی تازه است. با شروع مهر، خانوارهای دارای فرزند کم‌تر حاضر به نقل مکان هستند و تقاضا به‌طور طبیعی کاهش می‌یابد.
در این دوره، کشمکش میان موجر و مستأجر شکل دیگری پیدا می‌کند. مالکانی که واحدشان در فصل اوج اجاره نرفته، انگیزه بیش‌تری برای انعطاف دارند. در مقابل، مستأجری که ناچار به جابه‌جایی است، با گزینه‌های محدودتری روبه‌رو می‌شود. نتیجه این دو نیرو، بازاری با معاملات کم‌تر اما قیمت‌های کمابیش تثبیت‌شده است.
فشاری که ادامه دارد
داده‌های میدانی نشان می‌دهد آرام شدن بازار با کاهش محسوس نرخ‌ها همراه نشده است. یکی از عوامل اصلی، گرایش مالکان به تبدیل ودیعه به اجاره ماهانه است. ودیعه همان پولی است که مستأجر در آغاز قرارداد به مالک می‌سپارد و در پایان پس می‌گیرد. وقتی سهم ودیعه کم و سهم اجاره ماهانه زیاد شود، فشار نقدی ماهانه بر خانوار بیش‌تر می‌شود.
تورم عمومی نیز در این معادله نقش دارد. مالکان در شرایط تورمی، اجاره را ابزاری برای حفظ ارزش دارایی خود می‌دانند. به همین دلیل، کاهش فصلی تقاضا تنها سرعت افزایش را کند می‌کند. از سوی دیگر، رشد درآمد بسیاری از خانوارها از رشد هزینه مسکن عقب مانده و فاصله میان این دو، ریشه اصلی فشار بر مستأجران است.
محتمل‌ترین سناریو برای ماه‌های پاییز و زمستان، ادامه همین بازار کم‌تحرک است. تحرک دوباره معمولاً با نزدیک شدن به فصل جابه‌جایی سال بعد آغاز می‌شود. مسیر نرخ تورم و وضعیت بازار خرید مسکن، دو متغیری است که شدت فشار در آن دوره را تعیین خواهد کرد.
نظرات کاربران