ورود خودرو به بازار در نیمه نخست ۱۴۰۵ کم شد؛ هر سه مسیر عرضه زیر فشار

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ خودروی کم‌تری وارد بازار شده است. داده‌هایی که رسانه تخصصی پدال نیوز منتشر کرده، نشان می‌دهد تولید و فروش سه خودروساز بزرگ کشور کاهش یافته است. در همین مدت، شرکت‌های مونتاژی تیراژ و عرضه خود را کم کرده‌اند و مسیر واردات نیز همچنان با محدودیت روبه‌روست.

اهمیت این خبر در هم‌زمانی آن است. بازار خودروی ایران سه منبع اصلی دارد: خودروسازان بزرگ، مونتاژکاران و واردات. معمولاً وقتی یکی از این مسیرها کند می‌شود، دو مسیر دیگر بخشی از کمبود را جبران می‌کنند. اما این بار هر سه مسیر با هم زیر فشار رفته‌اند و برای خانواده‌ای که قصد خرید یا فروش خودرو دارد، بازار گزینه‌های محدودتری خواهد داشت.

سه مسیر، یک گلوگاه

سهم اصلی عرضه همچنان در دست خودروسازان بزرگ است. هر تغییر در تولید و فروش آن‌ها مستقیم روی تعداد خودروهای موجود در بازار اثر می‌گذارد. وقتی فروش این شرکت‌ها کم می‌شود، خودروی کم‌تری با قیمت کارخانه به دست مصرف‌کننده می‌رسد. در نتیجه، تقاضای پاسخ‌نگرفته بیش‌تر به بازار آزاد سرریز می‌شود.

شرکت‌های مونتاژی، قطعات خودرو را به‌صورت نیمه‌آماده از خارج وارد می‌کنند و در داخل کشور سرهم می‌کنند. به همین دلیل، تیراژ آن‌ها یعنی تعداد خودروی تولیدشده در یک دوره، به تأمین ارز و ورود به‌موقع قطعه وابسته است. بسیاری از خریداران این گروه را جایگزین محصولات خودروسازان بزرگ می‌دانند. کاهش عرضه مونتاژکاران، این راه جایگزین را هم تنگ‌تر کرده است.

از واردات انتظار می‌رفت بخشی از فشار عرضه را کم کند. با این حال، محدودیت‌های موجود در این مسیر باعث شده خودروی وارداتی نتواند نقش پررنگی در جبران کمبود داشته باشد. به این ترتیب، مسیر سوم هم نتوانسته ضعف دو مسیر دیگر را پوشش دهد.

پیامد برای خریدار و فروشنده

وقتی عرضه از سه طرف کم می‌شود، معمولاً دست فروشنده در بازار بالاتر است. در چنین شرایطی، فروشندگان انگیزه کم‌تری برای کاهش قیمت دارند و خریداران با گزینه‌های کم‌تری روبه‌رو می‌شوند. البته قیمت نهایی فقط به عرضه بستگی ندارد. قدرت خرید خانوارها، نرخ ارز و انتظارات تورمی، یعنی پیش‌بینی مردم از گرانی‌های آینده، هم در آن نقش دارند.

اگر دست‌کم یکی از این سه مسیر به ظرفیت عادی برنگردد، محتمل‌ترین سناریو ادامه کمبود نسبی عرضه است. عملکرد خودروسازان در ماه‌های پاییز و تصمیم‌های مربوط به واردات، دو شاخص اصلی برای سنجش مسیر بازار در نیمه دوم سال خواهد بود.