سازندگان مسکن به خارج می‌روند؛ عرضه آپارتمان نو در داخل چه می‌شود؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رکود بازار مسکن ایران بخشی از سازندگان را به ادامه کار در خارج از کشور سوق داده است. این روند در یک دهه گذشته شکل گرفته و مقصد اصلی آن ترکیه، کشورهای عربی، آسیای میانه و حتی استرالیاست. برای خانوارهایی که قصد خرید یا اجاره دارند، این خبر یک پرسش مهم پیش می‌کشد: اگر سازنده کمتری در داخل بماند، عرضه آپارتمان نو چه تغییری می‌کند؟

تحول تازه در شکل این مهاجرت است. برخی سازندگان ایرانی اکنون در قالب کنسرسیوم وارد بازارهای خارجی می‌شوند. کنسرسیوم یعنی چند شرکت سرمایه و توان فنی خود را برای اجرای یک پروژه مشترک روی هم می‌گذارند. این تغییر نشان می‌دهد خروج سازندگان از حرکت‌های فردی به یک الگوی سازمان‌یافته رسیده است.

رکود چگونه سازنده را از بازار بیرون می‌کند

در بازار راکد، خریدار کم است و سازنده نمی‌تواند واحدهای خود را به‌موقع بفروشد. در این حالت، سرمایه او سال‌ها در پروژه می‌ماند و بازدهی ندارد. هم‌زمان، هزینه مصالح و دستمزد بالا می‌رود و حاشیه سود ساخت کمتر می‌شود. نتیجه این کشمکش روشن است: فروشنده قیمت را پایین نمی‌آورد و خریدار توان پرداخت قیمت بالاتر را ندارد.

در چنین شرایطی، بازارهایی با تقاضای فعال‌تر و سود قابل‌پیش‌بینی‌تر برای سازندگان جذاب می‌شوند. ترکیه بازار ملک فعالی دارد و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس پروژه‌های عمرانی بزرگی را دنبال می‌کنند. آسیای میانه نیز به توسعه زیرساخت و ساخت مسکن نیاز دارد. سازنده ایرانی در این بازارها تجربه فنی خود را با تقاضای موجود پیوند می‌زند.

اثر بر بازار داخلی

خروج سازندگان فقط جابه‌جایی چند شرکت نیست؛ همراه آن‌ها سرمایه، نیروی متخصص و دانش اجرایی نیز از چرخه ساخت داخل خارج می‌شود. انتظار می‌رود کاهش سازندگان فعال، در میان‌مدت عرضه واحدهای نوساز را محدودتر کند. محدود شدن عرضه در برابر تقاضای انباشته، معمولاً فشار را به قیمت و اجاره‌بها منتقل می‌کند. از سوی دیگر، فعالیت ساختمانی در خارج به ارز نیاز دارد و انتقال سرمایه برای این پروژه‌ها می‌تواند بخشی از تقاضای ارز را شکل دهد.

با این حال، اندازه دقیق این اثر هنوز روشن نیست. داده رسمی و جامعی درباره شمار سازندگانی که فعالیت خود را به خارج منتقل کرده‌اند منتشر نشده است. برای سنجش عمق این روند، دو شاخص اهمیت بیشتری دارد: تعداد پروانه‌های ساختمانی صادرشده و حجم معاملات ماهانه مسکن. روند این دو شاخص در ماه‌های آینده نشان می‌دهد خروج سازندگان تا چه اندازه بر عرضه داخلی اثر گذاشته است.