به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، طرح تازه‌ای برای کمک به خانه‌دار شدن مستاجران در دست آماده‌سازی است. بر پایه گزارش اقتصاد آنلاین، این طرح دو ابزار اصلی دارد: پرداخت وام بلاعوض و واگذاری زمین رایگان. تا امروز، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، سقف مبلغ، شرایط متقاضیان و زمان اجرای طرح به‌طور رسمی منتشر نشده است.
این خبر در زمانی مطرح می‌شود که فصل تمدید قراردادهای اجاره هنوز ادامه دارد. در سال‌های اخیر، رشد اجاره‌بها در بسیاری از شهرها از رشد درآمد خانوارها جلو افتاده است. به همین دلیل، هر تغییری در مسیر خانه‌دار شدن برای میلیون‌ها خانوار مستاجر اهمیت مستقیم دارد. اثر واقعی این طرح بر هزینه مسکن خانوارها اما به جزئیاتی بستگی دارد که هنوز اعلام نشده است.
وام بلاعوض و زمین رایگان یعنی چه؟
وام بلاعوض کمکی است که گیرنده آن را بازپرداخت نمی‌کند. این ویژگی آن را از وام‌های رایج مسکن جدا می‌کند. وام‌های رایج سود دارند و قسط ماهانه آن‌ها بخشی از درآمد خانوار را برای سال‌ها درگیر می‌کند. با این حال، اثر این کمک به مبلغ آن بستگی دارد. اگر رقم آن در برابر قیمت مسکن کوچک باشد، فاصله مستاجر تا خرید خانه تغییر چندانی نمی‌کند.
زمین رایگان به هزینه بزرگ‌تری مربوط است. در شهرهای بزرگ، قیمت زمین بخش عمده‌ای از قیمت تمام‌شده ۱ واحد مسکونی را تشکیل می‌دهد. حذف این هزینه می‌تواند قیمت ساخت را برای متقاضی به‌طور محسوسی پایین بیاورد. اما هزینه ساخت، یعنی مصالح و دستمزد، همچنان بر عهده متقاضی باقی می‌ماند. این بخش در سال‌های اخیر همراه با تورم بالا رفته است.
پرسش‌هایی که هنوز پاسخی ندارند
نخستین پرسش، محل زمین‌های واگذارشده است. در طرح‌های پیشین، بخش بزرگی از زمین‌ها در حاشیه شهرها یا شهرهای جدید قرار داشت. این زمین‌ها گاهی از دسترسی به حمل‌ونقل عمومی، مدرسه و خدمات شهری دور بودند. پرسش دوم، شرایط متقاضیان است: معیارهایی مانند سابقه سکونت، تعداد فرزندان یا نداشتن سابقه مالکیت می‌تواند دامنه افراد مشمول را محدود کند.
پرسش سوم به منبع تأمین مالی مربوط است. اگر هزینه این کمک‌ها از محل اعتبار بانکی یا منابع بانک مرکزی تأمین شود، حجم نقدینگی، یعنی کل پول در گردش اقتصاد، افزایش پیدا می‌کند. رشد نقدینگی در اقتصاد ایران معمولاً با فاصله زمانی به تورم بیش‌تر و افزایش قیمت دارایی‌هایی مانند مسکن، طلا و ارز منجر شده است. بنابراین شیوه تأمین منابع، در کنار مبلغ کمک، تعیین‌کننده اثر نهایی طرح است.
این طرح نخستین برنامه دولتی برای خانه‌دار کردن خانوارهای کم‌درآمد نیست. طرح نهضت ملی مسکن و واگذاری زمین به خانواده‌های دارای فرزند سوم در قالب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، از نمونه‌های سال‌های اخیر هستند. داده‌های منتشرشده درباره این طرح‌ها نشان می‌دهد تحویل واحدها در بسیاری از پروژه‌ها از زمان‌بندی اولیه عقب مانده است. برآورد اثر طرح تازه بر بازار اجاره و خرید، به انتشار آیین‌نامه اجرایی و ارقام رسمی آن بستگی دارد.
نظرات کاربران