خرید خانه ۳۰ متری هم از توان خانوارهای ایرانی خارج شد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، یک کارشناس بازار مسکن اعلام کرد خرید حتی ۱ واحد ۳۰ متری هم از توان مالی بخش بزرگی از خانوارها خارج شده است. به گفته او، واگذاری رایگان زمین راه‌حل این بحران نیست، چون هزینه واقعی هر متر زمین شهری با احتساب زیرساخت‌ها بسیار فراتر از تصور رایج است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که قیمت مسکن در کلان‌شهرها همچنان بالاتر از توان درآمدی خانوارهای عادی است. برای خانواری که سال‌ها پس‌انداز می‌کند تا صاحب‌خانه شود، این یعنی حتی کوچک‌ترین واحدهای مسکونی هم دیگر گزینه‌ای در دسترس نیست. کارشناسان می‌گویند اگر سیاست‌گذار فقط زمین را رایگان کند، مشکل حل نمی‌شود، چون هزینه‌های جانبی ساخت‌وساز سهم بزرگ‌تری از قیمت نهایی دارند.

چرا زمین رایگان کافی نیست

به گفته این کارشناس، اگر هزینه ساخت مراکز اجتماعی، درمانی و آموزشی، فضای سبز و زیرساخت حمل‌ونقل هم به قیمت زمین اضافه شود، رقم نهایی به‌شدت بالا می‌رود. در این حالت هزینه هر متر مربع به بیش از ۲۰ میلیون تومان و در برخی مناطق تا ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان می‌رسد. این یعنی برای ۱ واحد ۳۰ متری، فقط سهم زمین و زیرساخت می‌تواند به ۶۰۰ میلیون تا بیش از ۱ میلیارد تومان برسد؛ رقمی که پیش از شروع هرگونه ساخت‌وساز باید تأمین شود.

این محاسبه نشان می‌دهد کاهش یا حذف قیمت زمین به‌تنهایی اثر محدودی بر قیمت نهایی مسکن دارد. زیرساخت شهری، یعنی خیابان، آب، برق، گاز و فضاهای عمومی، هزینه‌ای است که پیش از تحویل هر واحد مسکونی باید پرداخت شود. بدون تأمین این هزینه‌ها، حتی زمین رایگان هم به ساخت واحدهای ارزان منجر نمی‌شود.

فشار روی خریداران کوچک

کشمکش اصلی بازار مسکن این روزها بین توان خرید خانوارها و هزینه واقعی تولید مسکن است. کسی که به دنبال کوچک‌ترین واحد ممکن است تا وارد بازار شود، با همان دیواری روبه‌رو می‌شود که خریداران واحدهای بزرگ‌تر با آن مواجه‌اند. این وضعیت مسیر خانه‌دار شدن با پس‌انداز تدریجی را برای بخش بزرگی از خانوارها بسته نگه می‌دارد.

در سال‌های اخیر طرح‌های مختلفی برای واگذاری زمین ارزان یا رایگان به‌عنوان راه‌حل کمبود مسکن مطرح شده است. کارشناسان این حوزه بارها هشدار داده‌اند که بدون کنترل هزینه ساخت و تأمین زیرساخت، این طرح‌ها به کاهش محسوس قیمت نهایی منجر نمی‌شود. تجربه پروژه‌های مشابه نشان می‌دهد فاصله میان قیمت زمین و قیمت نهایی واحد مسکونی، عمدتاً از همین هزینه‌های جانبی ناشی می‌شود.