به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بررسی عملکرد شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات خرید مسکن در ۴ ماه نخست امسال، فاصله معناداری میان رقم واقعی معاملات آپارتمان در تهران و سقف وام‌های بانکی نشان می‌دهد. این شکاف موضوع تازه‌ای نیست، اما با ادامه رشد قیمت مسکن، دامنه آن هر ماه بزرگ‌تر می‌شود. برای خانوارهایی که در آستانه خرید اولین خانه خود هستند، این فاصله یعنی نیاز به آورده نقدی بیشتر و دشوارتر شدن مسیر تأمین مالی.
شکاف قیمتی در این گزارش‌ها به معنای تفاوت میان میانگین قیمت هر واحد مسکونی در تهران و سقف تسهیلاتی است که بانک‌ها برای خرید مسکن پرداخت می‌کنند. هرچه این فاصله بیشتر باشد، خریدار باید بخش بزرگ‌تری از هزینه خانه را از محل پس‌انداز، فروش دارایی یا وام‌های غیررسمی تأمین کند. به بیان ساده، وام بانکی دیگر نقش تعیین‌کننده سابق را در تکمیل قیمت خانه ندارد.
شکاف قیمت و سقف تسهیلات
طبق آمارهای منتشرشده، میانگین قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در تهران در ماه‌های اخیر روند صعودی داشته، در حالی که سقف تسهیلات خرید مسکن با فاصله زمانی و رشد کندتری تعدیل شده است. نتیجه این روند، افت مستمر سهم وام بانکی از قیمت تمام‌شده یک آپارتمان معمولی در تهران بوده است. کارشناسان بازار مسکن این روند را عامل اصلی طولانی‌تر شدن دوره پس‌انداز خانوارها برای خرید مسکن می‌دانند.
دلیل اصلی این فاصله، سرعت متفاوت رشد قیمت مسکن در برابر بازنگری سقف تسهیلات است. قیمت مسکن معمولاً هم‌گام با تورم عمومی و انتظارات بازار تغییر می‌کند، اما سقف وام بانکی به تصمیمات سیاست‌گذاری پولی و ظرفیت منابع بانک‌ها وابسته است. همین ناهم‌زمانی باعث می‌شود در دوره‌های رشد سریع قیمت، شکاف به‌سرعت بزرگ‌تر شود.
کارنامه ۴ ماهه بانک‌ها
در بخش دیگری از این بررسی، عملکرد شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات مسکن طی ۴ ماه نخست سال ارزیابی شده است. بر اساس این گزارش، تعداد و مبلغ قراردادهای تسهیلات مسکن نسبت به مدت مشابه سال گذشته تغییر کرده، اما این رشد یا کاهش عددی، تناسبی با افزایش قیمت مسکن نداشته است. به عبارت دیگر، حتی در صورت افزایش رقمی مبلغ وام، قدرت خرید واقعی آن کاهش یافته است.
این وضعیت برای خریداران عادی مسکن معنایی روشن دارد؛ اتکای صرف به وام بانکی برای خرید خانه در تهران، عملاً بخش کوچکی از مسیر تأمین مالی را پوشش می‌دهد. بسیاری از خانواده‌ها ناچار شده‌اند مدت بیشتری صرف تجمیع نقدینگی یا فروش دارایی‌های دیگر کنند تا فاصله میان وام و قیمت واقعی خانه را پر کنند.
این شکاف پدیده تازه‌ای در بازار مسکن ایران نیست و در سال‌های اخیر بارها موضوع بازنگری سقف تسهیلات از سوی سیاست‌گذاران بوده است. با این حال، تجربه نشان داده هر بار تعدیل سقف وام، تنها برای مدت کوتاهی از فاصله قیمتی می‌کاهد و با تداوم رشد قیمت مسکن، شکاف دوباره گسترده می‌شود.
نظرات کاربران