به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در کمتر از شش سال، قیمت هر متر مربع آپارتمان در طرشت تهران تا ۱۰ برابر رشد کرده و این محله قدیمی را به یکی از گران‌ترین نقاط شمال‌غرب پایتخت تبدیل کرده است. بازار مسکن تهران بار دیگر شوک قیمتی جدیدی را تجربه می‌کند؛ این بار در طرشت، محله‌ای که تا همین چند سال پیش یکی از مقاصد اصلی خانواده‌های متوسط بود. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۸ تاکنون، قیمت هر متر مربع آپارتمان در این منطقه از حدود ۱۵ میلیون تومان به بیش از ۱۵۰ میلیون تومان رسیده است؛ رشدی معادل ۹ تا ۱۰ برابر در کمتر از شش سال.
در سال ۱۳۹۸، یک واحد ۱۰۰ متری در خیابان گلها حدود یک میلیارد و نیم تومان قیمت داشت. اما امروز، واحدی با همان متراژ و موقعیت بیش از ۱۵ میلیارد تومان ارزش‌گذاری می‌شود. در میدان سما نیز یک آپارتمان ۱۴۰ متری نوساز با قیمت ۱۹ میلیارد تومان (۱۳۵ میلیون تومان به‌ازای هر متر) آگهی شده است. حتی خیابان‌های سابقاً مقرون‌به‌صرفه مانند بایندری‌ها حالا متری بالای ۱۱۰ میلیون تومان قیمت دارند. چنین جهشی، طرشت را از محله‌ای میان‌رده به منطقه‌ای لوکس و دور از دسترس تبدیل کرده است.
طوفان تورمی در مسکن؛ چه عواملی پشت این جهش‌اند؟
تحلیلگران بازار مسکن معتقدند که افزایش افسارگسیخته قیمت‌ها در طرشت، تنها بازتاب وضعیت کلی اقتصاد ایران است. تورم بالا، جهش نرخ ارز، رشد هزینه‌های ساخت و کمبود عرضه مؤثر، همگی در شکل‌گیری این موج نقش داشته‌اند. از سوی دیگر، افزایش قیمت زمین و مصالح ساختمانی، همراه با سیاست‌های پولی انبساطی و تزریق نقدینگی، هزینه تمام‌شده پروژه‌های ساختمانی را چندین برابر کرده است. در نتیجه، سازندگان برای جبران هزینه‌ها ناچار به افزایش قیمت شده‌اند؛ اما در مقابل، تقاضای واقعیِ مصرفی (خانواده‌هایی که برای سکونت خرید می‌کنند) روزبه‌روز کوچک‌تر شده است. با تداوم تورم و کاهش ارزش پول ملی، بسیاری از سرمایه‌گذاران بازارهای موازی را ترک کرده و سرمایه خود را به بخش مسکن منتقل کرده‌اند. این جریان سرمایه‌ای، تقاضای سفته‌بازانه را بالا برده و سرعت رشد قیمت‌ها را بیشتر کرده است؛ روندی که عملاً توان خرید را از طبقه متوسط گرفته و بازار را به زمین بازی سرمایه‌داران تبدیل کرده است.
پیامدهای اجتماعی یک جهش تاریخی
افزایش ۷ تا ۱۰ برابری قیمت‌ها در طرشت، معنای روشنی دارد: رویای خانه‌دار شدن برای بسیاری از خانواده‌ها به پایان رسیده است. درآمد خانوارهای شهری در بهترین حالت طی این سال‌ها دو برابر شده، در حالی که قیمت مسکن ده برابر بالا رفته است. این شکاف عمیق موجب کاهش نرخ مالکیت، افزایش اجاره‌نشینی و فشار بیشتر بر مستأجران شده است. به گفته یکی از فعالان بازار مسکن، «در مناطقی مثل طرشت، حتی اجاره ماهانه یک واحد متوسط حالا معادل درآمد چندماهه‌ی یک کارمند است. بازار در حال حذف تدریجی خریداران مصرفی است و به سمت بازار سرمایه‌ای حرکت می‌کند.» از منظر اجتماعی، چنین تحولی به تدریج ترکیب جمعیتی محلات را تغییر می‌دهد. خانوارهای قدیمی جای خود را به خریداران سرمایه‌گذار و ساکنان مرفه‌تر می‌دهند و محله‌هایی که زمانی چهره‌ای مردمی داشتند، به مناطق لوکس و طبقه‌بالا تبدیل می‌شوند. در بلندمدت، این روند به شکاف طبقاتی و نابرابری شهری دامن می‌زند.
آیا بازار اصلاح می‌شود یا صعود ادامه دارد؟
کارشناسان معتقدند بخش بزرگی از رشد اخیر مسکن در تهران با واقعیت اقتصادی کشور همخوانی ندارد و ترکیبی از تورم، انتظارات صعودی و تقاضای غیرمصرفی است. این یعنی در صورت تغییر سیاست‌های کلان (به‌ویژه در حوزه پولی و مالیاتی) احتمال «اصلاح نسبی قیمت» وجود دارد. با این حال، از آنجا که هزینه ساخت و قیمت زمین همچنان بالا باقی مانده‌اند، سقوط شدید قیمت‌ها بعید است. راهکارها نیز روشن است: مهار تورم، افزایش عرضه از طریق پروژه‌های مسکن اجتماعی و تسهیلات واقعی برای خانه‌اولی‌ها، و در نهایت کنترل تقاضای سرمایه‌ای با ابزار مالیاتی. بدون این اصلاحات، حتی در صورت ثبات اقتصادی، فاصله بین قیمت مسکن و درآمد مردم کاهش نخواهد یافت.
بازاری که بر پایه رؤیا می‌چرخد، نه توان خرید
طرشت امروز تصویری فشرده از بحران عمومی مسکن در ایران است. جایی که رشد تورم، کمبود عرضه و هجوم نقدینگی، در کنار ضعف سیاست‌گذاری، موجب شده مسکن از کالایی مصرفی به کالایی سرمایه‌ای تبدیل شود. در نتیجه، بازار دیگر نه بر پایه نیاز، بلکه بر پایه «قدرت» عمل می‌کند؛ قدرت سرمایه، نه قدرت خرید مردم. پرسش اساسی این است: در اقتصادی که تورم سالانه دو رقمی است و ارزش پول پیوسته کاهش می‌یابد، آیا اصلاح بازار مسکن بدون اصلاح سیاست‌های پولی ممکن است؟ پاسخ کوتاه کارشناسان روشن است: تا زمانی که تورم مهار نشود، خانه‌دار شدن برای قشر متوسط همچنان «رویایی دوردست» باقی خواهد ماند.
نظرات کاربران