به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار مسکن ایران در آستانه ۱۷ سپتامبر (۲۶ شهریور) هم‌چنان گرفتار دوگانه رکود و گرانی است. از یک سو تعداد معاملات ملک به‌شدت کاهش یافته است. از سوی دیگر قیمت‌های اسمی مسکن در سطوح بالا ثابت مانده‌اند. کارشناسان این ترکیب را «رکود فرسایشی» می‌نامند؛ وضعیتی که نه خریدار توان کافی برای خرید دارد و نه فروشنده انگیزه‌ای برای تخفیف.
این وضعیت برای خانواده‌هایی که به‌دنبال خرید یا اجاره خانه‌اند، خبر خوبی نیست. وقتی حجم معاملات پایین می‌آید اما قیمت‌ها ثابت می‌ماند، بازار عملاً در انتظار یک محرک بزرگ مانده است. این محرک می‌تواند افزایش درآمد خانوار‌ها، کاهش نرخ تورم یا تغییر در تسهیلات بانکی باشد. تا آن زمان، فاصله میان توان خرید مردم و قیمت واقعی مسکن هم‌چنان باز می‌ماند.
چرا فروشندگان از قیمت کوتاه نمی‌آیند
بسیاری از مالکان، مسکن را دارایی نگه‌دارنده ارزش می‌بینند، نه کالایی برای فروش فوری. در شرایطی که نرخ تورم عمومی بالا مانده است، مالکان ترجیح می‌دهند خانه خود را نگه دارند. این رفتار، عرضه واقعی ملک برای فروش را در بازار محدود کرده است. همین محدودیت عرضه، از افت محسوس قیمت‌ها جلوگیری می‌کند، حتی در دوره‌های کم‌رونق.
فشار روی خریداران و مستأجران
در طرف مقابل، خریداران با درآمد ثابت یا رشد آهسته حقوق، به‌سختی با قیمت‌های فعلی مسکن هماهنگ می‌شوند. نسبت قیمت مسکن به درآمد خانوار در بسیاری از شهر‌های بزرگ هم‌چنان بالا است. همین شکاف، بخش بزرگی از تقاضای واقعی را از بازار خرید به بازار اجاره سوق داده است. نتیجه این جابه‌جایی، فشار تازه بر نرخ اجاره‌بها است.
رکود معاملاتی مسکن در ایران پدیده تازه‌ای نیست و طی سال‌های اخیر بار‌ها تکرار شده است. هر بار که تورم عمومی یا نرخ ارز جهش می‌کند، قیمت مسکن نیز بالا می‌رود. اما در دوره‌های آرامش نسبی بازار، قیمت‌ها به‌ندرت به عقب بازمی‌گردند. همین الگو باعث شده مسکن در ایران بیش از آن‌که کالای مصرفی باشد، به دارایی سرمایه‌ای تبدیل شود.
تحلیل‌گران بازار مسکن معتقدند خروج از این رکود فرسایشی به ترکیبی از عوامل نیاز دارد. کاهش پایدار نرخ تورم، بهبود تسهیلات بانکی برای خرید مسکن و رشد واقعی درآمد خانوار‌ها از مهم‌ترین این عوامل‌اند. تا زمانی که این عوامل هم‌زمان محقق نشوند، بازار مسکن احتمالاً در همین مسیر کند و کم‌رونق باقی خواهد ماند.
نظرات کاربران