بیش از نیمی از جمعیت تهران اجاره‌نشین است و اجاره‌بها حدود ۷۰ درصد سبد هزینه خانوار را به خود اختصاص می‌دهد. با این ترکیب، توان پس‌انداز و برنامه‌ریزی مالی خانوارهای پایتخت به‌شدت محدود است.
آمارهای رسمی نشان می‌دهد شمار خانوارهای مستأجرِ درگیر فقر ۴۸ درصد افزایش یافته است. در تهران، هزینه مسکن تا ۷۰ درصد درآمد خانوار را می‌گیرد و سهم کمی برای سایر نیازها باقی می‌گذارد.
حدود ۷ میلیون خانوار ایرانی در خانه اجاره‌ای زندگی می‌کنند. این رقم نشان می‌دهد هزینه مسکن برای بخش بزرگی از جامعه، بر تصمیم‌های مالی، تشکیل خانواده و کیفیت زندگی اثر مستقیم دارد.
از هر ۱۰ بازنشسته، ۳ نفر همچنان در خانه استیجاری زندگی می‌کنند. این یعنی بخشی از جامعه با درآمدی تقریباً ثابت، هر سال با تمدید قرارداد اجاره روبه‌رو می‌شود.
یک موجر پس از ۳ سال تمدید قرارداد، اجاره‌بها را حدود ۶۰ درصد بالا برد و پس از درخواست چانه‌زنی، تخلیه خانه را خواست. این روایت نشان می‌دهد هزینه مسکن برای بخشی از مستأجران از توان پرداختشان فراتر رفته است.
فاصله درآمد خانوار با هزینه مسکن بیشتر شده است. برخی مستأجران به مناطق ارزان‌تر و حاشیه شهرها رفته‌اند و الگوهای تازه‌ای مانند سکونت اشتراکی و «اجاره تودرتو» در بازار اجاره شکل گرفته است.
شمار مستأجرانی که دهه ششم و هفتم زندگی را می‌گذرانند، دیگر کم نیست. برای این گروه، هر بار تمدید قرارداد اجاره به معنای خانه‌ای کوچک‌تر یا محله‌ای دورتر است.
با پایان فصل جابه‌جایی، بسیاری از مستأجران قرارداد تازه را با رقمی بالاتر از سال گذشته بسته‌اند. نتیجه، کوچک‌شدن سهم دیگر هزینه‌ها و پس‌انداز در سبد خانوار است.
دفتر اقتصاد مسکن مهم‌ترین چالش‌های بازار مسکن را بررسی کرده است. این ارزیابی نشان می‌دهد که مشکل اصلی بازار فقط قیمت بالا نیست و به ساختار عرضه، تقاضا و تأمین مالی برمی‌گردد.
سازمان ملل اعلام کرد جهان با کمبود ۲۸۸ میلیون واحد مسکونی روبه‌روست، اما تا ۳٫۴ میلیارد نفر به مسکن مناسب دسترسی ندارند. این شکاف نشان می‌دهد ساخت خانه‌های بیشتر به‌تنهایی بحران مسکن را حل نمی‌کند.
گزارش تازه سازمان ملل نشان می‌دهد جهان ۲۸۸ میلیون واحد مسکونی کم دارد، اما تا ۳٫۴ میلیارد نفر به مسکن مناسب دسترسی ندارند. این فاصله نشان می‌دهد ساخت بیشتر به‌تنهایی مشکل خانه را حل نمی‌کند.
سقف ۳۶۵ میلیون تومانی وام ودیعه در بخش بزرگی از تهران سهم کوچکی از پول رهن یک آپارتمان ۶۰ تا ۷۰ متری را تأمین می‌کند. در برخی مناطق این سهم به ۱۲٫۲ درصد می‌رسد و بقیه پول رهن را مستأجر باید خودش تأمین کند.
یک نماینده مجلس به دلیل بالا بودن هزینه اجاره مسکن، از مردم عذرخواهی کرد. این اظهارات در مهرماه بیان شد؛ یعنی زمانی که بیشتر مستأجران قراردادهای تازه را با نرخ‌های جدید امضا کرده‌اند.
تجربه ۵۰ سال سیاست‌گذاری مسکن در جهان نشان می‌دهد دولت‌هایی که خودشان سازنده اصلی شدند و دولت‌هایی که بازار را به حال خود رها کردند، هر دو در تأمین مسکن مناسب ناکام ماندند. هبیتات راه میانه را در ۱۶ وظیفه مشخص برای دولت‌ها خلاصه کرده است.
سیاست‌های مسکن در سال‌های اخیر نتوانسته فشار هزینه سکونت را از دوش مستأجران بردارد. نتیجه، سهم بزرگ‌تر اجاره از درآمد خانوار و فاصله بیشتر میان مستأجر و خرید خانه است.
دولت قصد دارد اجاره‌بهای واحدهای طرح مسکن استیجاری را بر پایه ارزش کارشناسی روز ملک تعیین کند. سهم هر خانوار با توجه به دهک درآمدی‌اش در یکی از سه پله ۳۵، ۴۵ یا ۵۵ درصد قرار می‌گیرد.
وزارت راه و شهرسازی اجاره‌بهای واحدهای حمایتی طرح مسکن استیجاری را از این پس بر اساس درآمد هر خانوار تعیین می‌کند. با این تغییر، مبلغ اجاره به توان پرداخت خانوارهای کم‌درآمد نزدیک‌تر می‌شود.
طرح تازه مسکن استیجاری دولت به مرحله اجرا رسید. در این طرح، سهم هر خانوار از اجاره‌بهای روز بر اساس دهک درآمدی تعیین می‌شود و خانوارهای کم‌درآمد سهم کمتری می‌پردازند.
تورم مسکن در شهریورماه به ۳۳٫۵ درصد رسید و هزینه تعمیر و نگهداری خانه ۸۴ درصد افزایش یافت. حالا هم مستأجران و هم مالکان سهم بزرگ‌تری از درآمد خود را صرف سرپناه می‌کنند.
در اگهی‌های اجاره مناطق مرکزی تهران، اجاره ماهانه یک آپارتمان به ۴۱ میلیون تومان رسیده است. این رقم در ۱ سال حدود نیم میلیارد تومان از درآمد مستأجر را می‌گیرد.
حدود ۱۰۰ هزار خانوار مستاجر در کمتر از ۵ ماه، در مجموع ۲۶ همت تسهیلات کمک ودیعه مسکن گرفتند. سهم میانگین هر خانوار به حدود ۲۶۰ میلیون تومان می‌رسد و این رقم نشان می‌دهد فاصله پس‌انداز مستاجران با ودیعه‌های تازه تا چه اندازه است.
اجاره‌بهای واحدهای مسکن استیجاری بر اساس دهک درآمدی مستأجر تعیین می‌شود و قراردادها ۵ ساله خواهد بود. اگر این طرح اجرا شود، خانوارهای کم‌درآمد هزینه مسکن پیش‌بینی‌پذیرتری خواهند داشت.
قطعی‌های اینترنت در کمتر از ۱۲ ماه به ۱۰۰ روز رسید و جریان آگهی‌های آنلاین مسکن تهران را مختل کرد. پلتفرم‌های داخلی فعال ماندند، اما داده‌ها نشان می‌دهد این سامانه‌ها نتوانستند جای خالی را پر کنند.
فاصله قیمت هر مترمربع آپارتمان در گران‌ترین و ارزان‌ترین مناطق تهران به حدود ۱ میلیارد تومان رسیده است. با این شکاف، قیمت دو آپارتمان ۱۰۰ متری فقط به دلیل نشانی می‌تواند تا ۱۰۰ میلیارد تومان با هم فرق داشته باشد.
سازندگان مسکن می‌گویند برخی ابلاغیه‌های اداری تازه، هزینه و زمان ساخت را بالا برده است. کندتر شدن ساخت‌وساز می‌تواند عرضه خانه را در سال‌های آینده محدود کند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد طرح ساخت مسکن کارگری وارد مرحله عملیاتی شده است. با این حال، شمار واحدها، زمان تحویل و شرایط ثبت‌نام هنوز به‌طور رسمی منتشر نشده است.
هزینه سالانه هر خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ با رشد ۴۵.۴ درصدی به حدود ۳۹۲ میلیون تومان رسید، اما درآمد این خانوارها ۴۱.۲ درصد بیشتر شد. نتیجه این فاصله، کوچک‌ترشدن سهم پس‌انداز از درآمد خانوار است.
ساخت نخستین پروژه «خانه امید» آغاز شد. این طرح برای خانوارهای دهک‌های ۱ تا ۴ طراحی شده است، یعنی ۴۰ درصد کم‌درآمد جامعه که در سال‌های اخیر کمتر از بقیه به بازار مسکن دسترسی داشته‌اند.
داده‌های تازه شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد در شهریور ۱۴۰۵ کالاهای غیرخوراکی و خدمات بیش‌ترین سهم را در رشد قیمت‌ها داشتند. شیب رشد قیمت خوراکی‌ها کندتر شد، اما سطح عمومی قیمت‌ها همچنان با شتاب بالا افزایش یافت.
مجلس از برنامه ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی برای خانوارهایی خبر داد که ۲ عضو معلول یا بیشتر دارند. این طرح به گروهی می‌رسد که هزینه مسکن برایشان سنگین‌تر از دیگران است، اما زمان‌بندی و سهم آورده خانوارها هنوز اعلام نشده است.
اجاره یک اتاق یک‌نفره در پانسیون‌های دانشجویی تهران به ۲۵ میلیون تومان رسیده است. با شروع کلاس‌های حضوری، هزینه سکونت به بخش بزرگی از هزینه تحصیل دانشجویان غیربومی تبدیل شده است.
قیمت‌های پیشنهادی آپارتمان در تهران در شهریور ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل ۵.۳ درصد بالا رفت. با این رشد، قیمت مسکن نسبت به شهریور پارسال بیش از ۲ برابر شده است.
اجاره، نگهداری و تعمیر خانه در شهریورماه هم‌زمان گران‌تر شد و نرخ تورم مسکن به ۳۳.۵ درصد رسید. بیش‌ترین افزایش به هزینه تعمیرات تعلق دارد که ۸۴ درصد رشد کرده است.
تراژدی منابع مشترک چیست؟تراژدی منابع مشترک وضعیتی است که در آن هر فرد برای سود خودش از منبعی همگانی مانند مرتع، آب یا ذخایر ماهی بیش از اندازه برداشت می‌کند و سرانجام آن منبع برای همه از دست می‌رود.
صندوق اعتماد چیست؟
برنامه نجات دارایی‌های مشکل‌دار (TARP) چیست؟
توماس مالتوس کیست؟
طبقه‌بندی مالیاتی چیست؟
مفهوم بازگشتی چیست؟
SWOT چیست؟
علوم اجتماعی چیست؟
سیستم بانکداری سایه چیست؟
