قسط وام ۱ میلیارد تومانی مسکن به حدود ۱۷ میلیون تومان در ماه می‌رسد؛ رقمی که بیش از نیمی از درآمد یک خانواده شهری را می‌بلعد. همین فاصله میان قسط و درآمد، توان واقعی این تسهیلات برای حل مشکل مسکن خانه‌اولی‌ها را محدود کرده است.
برای نخستین‌بار در تاریخ بازار مسکن کشور، تعداد واحدهای مسکونی از تعداد خانوارها پیشی گرفت، اما شاخص فقر مسکن همزمان رکورد زد. این تضاد نشان می‌دهد مشکل اصلی دیگر کمبود ساخت‌وساز نیست، بلکه دسترسی و توان خرید خانوارهاست.
میانگین قیمت پیشنهادی هر مترمربع آپارتمان‌های میان‌متراژ در سه منطقه شرقی تهران به ۲۳۰ میلیون تومان رسیده است. این رقم تصویری تازه از فاصله میان توان خرید خانوارها و قیمت واقعی مسکن پایتخت به‌دست می‌دهد.
ودیعه اجاره یک آپارتمان معمولی در فرمانیه از مرز چند میلیارد تومان گذشته و همین رقم، این محله را از دسترس بخش بزرگی از خانوارهای تهرانی خارج کرده است. این سطح از قیمت، آینه واقعی فاصله طبقاتی در بازار مسکن پایتخت است.
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران از تغییر رویکرد دولت برای تأمین مسکن در کلان‌شهرها خبر داد. به گفته او، به‌جای گسترش محدوده شهرها، تمرکز بر استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود و ساخت شهرک‌های پیرامونی خواهد بود.
میانگین قیمت هر متر آپارتمان در مناطق ۶ و ۷ تهران، از محله ولیعصر تا امیرآباد، به ۱۶۷ میلیون تومان رسید. این رقم فشار مالی سنگینی بر خانوارهایی وارد می‌کند که به دنبال خرید یا اجاره در مرکز پایتخت هستند.
بررسی تازه از بازار مسکن تهران نشان می‌دهد فاصله میان قیمت واقعی آپارتمان‌ها و سقف تسهیلات بانکی همچنان گسترده است. این شکاف عملاً بار اصلی خرید خانه را روی دوش نقدینگی شخصی خریداران انداخته است.
بانک‌ها اکنون مالک حدود ۶ هزار و ۸۰۰ واحد مسکونی در کشورند و به گفته یک کارشناس بازار مسکن، با نگه‌داشتن این املاک به رقیب خریداران خانه تبدیل شده‌اند. این انباشت، سهم عرضه واقعی به مصرف‌کننده را کاهش داده است.
یک عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی می‌گوید واگذاری زمین به‌تنهایی مشکل مسکن را حل نمی‌کند و دولت نباید در ساخت‌وساز با بخش خصوصی رقابت کند. به گفته او، ورود مستقیم دولت به اجرای پروژه‌های مسکونی می‌تواند روند تحویل واحدها را کندتر و فشار هزینه مسکن بر خانوارها را طولانی‌تر کند.
رشد قیمت مسکن در ماه‌های اخیر از نرخ تورم عمومی پیشی گرفته و فشار هزینه مسکن بر خانوارها را بیشتر کرده است. این شکاف نشان می‌دهد نرخ رسمی تورم، بازتاب کامل گرانی زندگی نیست.
رئیس انجمن صنعت ساختمان می‌گوید مسئولیت سیاست‌گذاری مسکن میان ۵ وزارتخانه پخش شده و همین پراکندگی، تصمیم‌گیری درباره قیمت و عرضه مسکن را کند می‌کند. به گفته او، پیشنهاد تشکیل کمیته ملی مسکن با استقبال رئیس‌جمهور روبه‌رو شده و اکنون نوبت اجراست.
هزینه ساخت مسکن در تهران در بهار ۱۴۰۵ نسبت به زمستان با سرعت کمتری افزایش یافت، اما همچنان رو به بالا حرکت کرد. کند شدن این روند به معنای توقف گرانی نیست؛ هزینه ساخت‌وساز برای سازندگان و خریداران واحدهای نوساز، بالا باقی مانده است.
ورود پول‌های نامشروع به معاملات مسکن می‌تواند قیمت خانه‌های اطراف را نیز بالا بکشد، حتی بدون افزایش واقعی تقاضا. این اثر در محله‌های با عرضه محدود ملک لوکس محسوس‌تر است و هزینه خرید یا اجاره را برای خانوارهای دیگر افزایش می‌دهد.
رونق ظاهری نمایشگاه‌های ساختمانی نباید مخاطب را به اشتباه بیندازد؛ به گفته کارشناسان، صنعت ساختمان به‌ویژه در بخش سازندگان درگیر رکودی عمیق است. جهش هزینه‌های ساخت، انگیزه تولید واحد مسکونی جدید را کاهش داده و همین روند می‌تواند در ماه‌های پیش رو به کمبود عرضه دامن بزند.
شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز فهرست تازه قیمت آپارتمان در مناطق کاملاً مسکونی تهران را منتشر کرد. این داده‌ها معیاری دقیق برای مقایسه قیمت واحدهای مسکونی در محله‌های مختلف پایتخت به‌دست می‌دهد.
مشاور اقتصادی وزیر راه و شهرسازی نسبت به ساخت ۱ میلیون واحد مسکونی بدون سنجش تقاضای واقعی هشدار داد. به گفته او، در دسترس بودن زمین به‌تنهایی تضمینی برای افزایش عرضه مسکن نیست.
معاون مسکن وزارت راه اعلام کرد از ۶۵۰ هزار واحد مسکونی عرضه‌شده در سال گذشته، ۴۰۰ هزار واحد بدون تسهیلات بانکی ساخته شده است. این یعنی بیش از ۶۱ درصد ساخت‌وساز کشور با سرمایه شخصی مردم انجام شده، نه وام بانک‌ها.
وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد در سال ۱۴۰۴ نزدیک به ۶۵۰ هزار واحد مسکونی شهری و روستایی به بازار عرضه شده است. همزمان طرح تازه‌ای برای صنعتی‌سازی ساخت‌وساز تدوین شده که می‌تواند بر سرعت تحویل پروژه‌ها و هزینه تمام‌شده مسکن اثر بگذارد.
آمار تازه خانه‌های خالی کشور منتشر شد، اما کارشناسان می‌گویند صرف افزایش عرضه، مشکل مسکن خانوارها را حل نمی‌کند. به گفته آنان، سیاست‌های این حوزه باید بر پایه توان مالی خانوار و نیاز واقعی جامعه طراحی شود.
طرح نهضت ملی مسکن در اصفهان وارد مرحله پایانی شد و تسهیلات بیش از ۱٬۰۰۰ متقاضی از دهک‌های یک تا چهار درآمدی پرداخت شده است. این گام می‌تواند دسترسی خانوارهای کم‌درآمد به مسکن را در ماه‌های آینده تسهیل کند.
بررسی ۲۰ هزار آگهی فروش ملک در تهران نشان می‌دهد سهم واحدهای قدیمی و فرسوده در بازار به‌شدت کاهش یافته است. این تغییر ترکیب عرضه، دامنه انتخاب خریداران کم‌بضاعت را تنگ‌تر کرده و فشار قیمتی تازه‌ای به بازار مسکن پایتخت وارد کرده است.
رهن آپارتمان‌های ۶۰ تا ۷۰ متری دوخوابه در یکی از شهرهای نزدیک تهران، بین ۵۰۰ تا ۹۰۰ میلیون تومان ثبت شده است. این فاصله ۴۰۰ میلیون تومانی به فاز ساخت، سن بنا و امکانات هر واحد بستگی دارد.
آگهی فروش یک آپارتمان ۱۰۰ متری در تجریش با قیمت ۵۰ میلیارد تومان، متری ۵۰۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است. این رقم فاصله عمیق میان بازار مسکن لوکس و توان خرید خانواده‌های عادی در تهران را نشان می‌دهد.
اجاره‌بها در مناطق لوکس تهران به مرز ماهی ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. بر اساس آمار جدید، مستاجران این مناطق باید حدود ۴ میلیارد تومان پول‌پیش و ۷۸ میلیون تومان کرایه ماهانه بپردازند.
بانک مرکزی وام خرید مسکن با سقف ۲ میلیارد تومان را تصویب کرد، اما این مبلغ در تهران تنها هزینه خرید حدود ۱۰ متر از ۱ واحد مسکونی را پوشش می‌دهد. کارشناسان می‌گویند این تسهیلات با توجه به رشد قیمت مسکن و هزینه اوراق، توان مالی خانه‌اولی‌ها را به‌طور محسوس افزایش نمی‌دهد.
مشاور وزیر راه و شهرسازی گفت ۳۰ تا ۴۰ درصد واحدهای مسکونی در شهرهای جدید کشور خالی از سکنه است. به گفته او طی چهار دهه ساخت این شهرها، شاید حتی ۱ میلیون نفر هم در آن‌ها ساکن نشده باشند.
شاخص قیمت نهاده‌های ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل به نزدیک ۳ برابر رسیده، هرچند سرعت رشد فصلی آن کمی کند شده است. برای خانوارهایی که در فکر ساخت، خرید یا اجاره مسکن هستند، این یعنی هزینه ساخت‌وساز پایین نمی‌آید، فقط کندتر بالا می‌رود.
شهردار تهران اعلام کرد شهرداری از حق و حقوق قانونی خود در پروژه‌های شهری کوتاه نمی‌آید و همزمان برنامه‌هایی برای عرضه مسکن ارزان در دستور کار دارد. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که هزینه مسکن همچنان بزرگ‌ترین فشار بر بودجه خانوارهای تهرانی به شمار می‌رود.
رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران بازار مسکن را تا پایان سال جاری در رکود معاملاتی و ثبات نسبی قیمت‌ها ارزیابی کرد. او طرح «خرید متری مسکن» را بدون شفاف‌سازی حقوقی و مالکیتی، برای خریداران و فروشندگان ناکارآمد دانست.
صدور پروانه‌های ساختمانی در کشور با کاهش قابل‌توجهی روبه‌رو شده و به گفته کارشناسان، این افت نشانه‌ای از قفل‌شدن بازار مسکن است. مازاد واحدهای مسکونی، ضعف تقاضای واقعی و رفتار نامتعارف بانک‌ها در پرداخت تسهیلات، عوامل اصلی این وضعیت عنوان شده‌است.
سقف تسهیلات خرید مسکن با رشد ۱۰۰ درصدی به رقم تازه‌ای رسید. با این حال در تهران، جایی که هر متر آپارتمان به‌طور متوسط ۲۰۰ میلیون تومان قیمت دارد، این وام تنها ۴ تا ۵ متر مربع خانه را پوشش می‌دهد.
طرح فروش متری مسکن، موسوم به «خانه‌ریز»، امکان خرید بخشی از یک ملک را برای سرمایه‌گذاران خرد فراهم می‌کند. نبود شفافیت در قیمت‌گذاری واحدها و سرنوشت نامعلوم پروژه‌های نیمه‌تمام، ریسک این نوع سرمایه‌گذاری را افزایش داده است.
طرح فروش متری مسکن، موسوم به «خانه‌ریز»، امکان خرید بخشی از یک ملک را برای سرمایه‌گذاران خرد فراهم می‌کند. نبود شفافیت در قیمت‌گذاری واحدها و سرنوشت نامعلوم پروژه‌های نیمه‌تمام، ریسک این نوع سرمایه‌گذاری را افزایش داده است.
تراژدی منابع مشترک چیست؟تراژدی منابع مشترک وضعیتی است که در آن هر فرد برای سود خودش از منبعی همگانی مانند مرتع، آب یا ذخایر ماهی بیش از اندازه برداشت می‌کند و سرانجام آن منبع برای همه از دست می‌رود.
صندوق اعتماد چیست؟
برنامه نجات دارایی‌های مشکل‌دار (TARP) چیست؟
توماس مالتوس کیست؟
طبقه‌بندی مالیاتی چیست؟
مفهوم بازگشتی چیست؟
SWOT چیست؟
علوم اجتماعی چیست؟
سیستم بانکداری سایه چیست؟
